Gemengd voetbal bij BVO’s: "Jongens en meiden kunnen elkaar beter maken, op elk niveau”

Gelukkig laten steeds meer verenigingen, waaronder BVO's, de jongens en meiden in de jeugd gewoon samen voetballen - Foto: Jacqueline van As

De KNVB heeft gemengd jeugdvoetbal hoog op de agenda staan. Waarom zouden we jongens en meiden bij de poort van de voetbalvereniging opeens gaan scheiden, terwijl ze overdag gewoon bij elkaar in de klas zitten en na schooltijd samen spelen? Gelukkig laten steeds meer verenigingen de jongens en meiden in de jeugd gewoon samen voetballen. Niet alleen bij amateurclubs, maar ook bij Betaald Voetbalorganisaties (BVO’s) is er meer en meer plek voor gemengd voetbal. We spraken erover met N.E.C. en Excelsior Rotterdam.

N.E.C. heeft geen vrouwenafdeling of eerste vrouwenelftal, maar laat meiden en jongens in de jongste lichtingen wel samen voetballen. “Wij staan voor gelijke kansen voor ieder kind”, vertelt Dennis te Braak, sinds 2020 Hoofd Jeugdopleiding bij de Nijmegenaren. “Op jongere leeftijd zit er op lichamelijk en sociaal-emotioneel gebied helemaal niet zoveel verschil tussen jongens en meiden. Sommige meiden zijn zelfs verder in hun ontwikkeling dan jongens. Ze kunnen elkaar beter maken, op elk niveau.” Althans, tot een bepaalde leeftijd. “Totdat ongeveer de groeispurtfase aanbreekt, kunnen jongens en meiden gewoon samenspelen. Vanaf dan worden de verschillen in zowel psychologisch als lichamelijk opzicht groter.”

Die omgeving, waarin kinderen zich competent voelen, autonomie hebben en continue genoeg uitdaging ervaren, willen wij iedereen bieden

Tot die tijd zou gemengd voetbal de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. Door kinderen met relatief veel potentie of talent samen te laten spelen in de jeugdopleiding van een BVO als N.E.C., ervaren zij allemaal de mate van competentie en uitdaging die nodig is om plezier in het spelletje te hebben en te houden. Duurzaam opleiden, noemt Te Braak dat. “Die omgeving, waarin kinderen zich competent voelen, autonomie hebben en continu genoeg uitdaging ervaren, willen wij iedereen bieden. Of je nou een jongen of een meisje bent. Zeker hier in onze regio moeten we op vrouwenvoetbal inzetten, want Nijmegen is de enige stad in Nederland waar meer vrouwen dan mannen wonen. Volgens de wet van aantallen moet er dus voldoende talent rondlopen, maar dan moeten we hen ook wel een omgeving bieden waar zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.”

Regioplan

Op dit moment gebeurt dat met behulp van het regioplan. Binnen dit regioplan startte N.E.C. twee jaar geleden een Pre-Academie met twee regiopunten, inmiddels zijn dat er vijf. “Ons regioplan houdt in dat kinderen tussen de negen en de twaalf jaar oud die meer uitgedaagd willen worden, eens per week met N.E.C. kunnen meetrainen en verder gewoon bij hun eigen amateurclub blijven spelen. Waar onze talentherkenning eerst nog alleen op jongens was gericht, hebben we nu gezegd: we kijken naar talent, dus het maakt niet uit welk geslacht een kind heeft. Daardoor hebben we nu ook meerdere meiden die deelnemen aan onze Pre-Academie en zijn er zelfs enkelen doorgestroomd naar de jeugdopleiding. In de O11 lopen nu twee speelsters rond tussen de jongens.”

De reacties van de jongens, de meiden en alle ouders zijn ronduit positief. “De kinderen vinden het heel normaal, maar daarnaast vinden de meiden het extra leuk dat ze nu op een hoger niveau spelen, met meer uitdaging. Ook van de ouders krijgen we positieve geluiden te horen. Zij vinden het goed dat wij hiervoor openstaan. Nu is het nog zo dat de meiden straks, wanneer zij wat ouder zijn, op zoek moeten naar een omgeving met een echt meidenteam omdat wij hen daar op dit moment niet in kunnen voorzien. Er zijn gesprekken gaande om in de toekomst wél vrouwenvoetbal aan te bieden, maar daar zitten organisatorische voorwaarden aan vast, er hangt een prijskaartje aan en het kost bij zo’n proces simpelweg tijd om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. We zijn er dus mee bezig, maar tot die tijd geven we in elk instroomgesprek met een meisje heel duidelijk aan: zolang de lichamelijke en sociaal-emotionele verschillen niet te groot zijn, bieden wij jongens én meiden bij N.E.C. de plek om je optimaal en met plezier te ontwikkelen. Als de meiden daarna niet (direct) bij een andere BVO terechtkunnen, bestaat onze nazorg er nog uit dat ze conform het regioplan weer gewoon bij een amateurclub gaan spelen, maar nog steeds een keer per week met ons mee kunnen trainen.”

Kwaliteit is leidend

Bij Excelsior Rotterdam was Marco van Lochem liefst 23 jaar lang de Hoofd Opleiding van dienst. Hoewel hij inmiddels werkzaam is voor de KNVB, heeft hij alle ontwikkelingen op het gebied van vrouwen- en gemengd voetbal in Kralingen dus meegemaakt. “Mijn visie op gemengd voetbal is eigenlijk al heel lang hetzelfde: kwaliteit is leidend, of je nou een jongen of een meisje bent. Heeft een team met alleen maar jongens nog een rechtsback nodig en blijkt een meisje daar heel goed te kunnen spelen, dan moet zij daar de kans krijgen. Vanwege haar voetbalkwaliteiten, en dus niet omdat we heel geforceerd een meisje de kans willen geven. We willen niemand in de weg staan die zich wil ontwikkelen.”

Kwaliteit is leidend, of je nou een jongen of een meisje bent

Die kans op ontwikkeling heeft Excelsior de laatste jaren meer en meer aan meiden geboden. Een jaar of zes geleden werd er een vrouwenteam opgericht. Niet lang daarna bood Excelsior een helpende hand aan de (bijna) gelijknamige amateurtak Sportclub Excelsior, die een meidenafdeling had opgezet, maar waar de organisatie eigenlijk nog niet klaar voor was. “Toen zijn wij een paar van die meiden gaan testen. Zij waren nog niet goed genoeg om in te stromen bij onze jongensteams, maar later hebben we er wel een aantal opgenomen in onze jeugdopleiding. Zij trainen dan ineens vier keer per week en op een hoger niveau, in plaats van twee keer in de week bij de sportclub. Dat is hen, maar ook ons prima bevallen.”

Andere dynamiek

Zo werd Excelsior een van de eerste BVO’s waar in een jeugdteam gemengd voetbal werd gespeeld. In de O11, O12 en O14 lopen inmiddels een paar meiden rond. “Ik zie het als iets heel positiefs wanneer we de jongens en de meiden samen kunnen laten voetballen”, gaat Van Lochem verder. “Natuurlijk moet je in logistieke zin af en toe creatief zijn, bijvoorbeeld met kleedkamers, maar daar loopt iedere club tegenaan en dat is gemakkelijk op te lossen. Het zorgt vooral voor een andere dynamiek op de vereniging. De meiden worden gesterkt door de jongens, terwijl het haantjesgedrag van sommige jongens af en toe wat wordt ingedamd door de meiden. Ook gaan de jongens anders praten, ze letten op hoe ze iets zeggen wanneer er een meisje bij is. Daarnaast werken de meiden over het algemeen superhard en daar kunnen sommige jongens nog van leren. In mentaal en in sociaal opzicht gebeurt er dus wat, maar voor hen allemaal is die omgang met elkaar heel normaal. Zij weten niet beter omdat ze ook in de klas en bij gym alles al samen doen. Toch geldt ook al bij hen dat kwaliteit leidend is. Als meiden en jongens samen voetballen en de meiden zijn goed genoeg, dan worden ze geaccepteerd. Spelers willen in een passend team spelen en dan maakt het niet uit met wie dat is.”

Talentontwikkeling in de regio

Door het faciliteren van gemengd voetbal, draagt Excelsior bij aan de talentontwikkeling in de regio Rotterdam. “Wij moeten de talentvolle meiden uit de buurt kansen bieden en helpen. Als je nu kijkt naar de achtergrond van de speelsters uit het nationale elftal: die hebben bijna allemaal met de jongens gevoetbald. Destijds was dat nog op amateurniveau, maar nu kan het dus ook bij Excelsior en bij andere BVO’s. Dat levert op den duur nog grotere winst op, omdat ze betere trainingen krijgen en op een hoger niveau spelen. Zoiets kost tijd, maar is in ieder geval in gang gezet. Stapje voor stapje wordt het vrouwenvoetbal steeds serieuzer.”

Gemengd voetbal Het is een moeilijke klus, maar gelukkig gaan steeds meer verenigingen nadenken over gemengd voetbal als onderdeel van en uitgangspunt binnen de jeugdopleiding. Het introduceren en implementeren van gemengd voetbal is namelijk in het belang van alle jeugdspelers.