Hersenschudding polikliniek

De afgelopen jaren is de aandacht voor hersenschuddingen in de sport toegenomen. Hersenschuddingen komen veel voor, kunnen langdurige aanhoudende klachten veroorzaken en zelfs leiden tot uitval op school of op werk. In deze gevallen is passende begeleiding en behandeling van een hersenschudding van groot belang.

De begeleiding en behandeling valt onder de dekking van het basispakket van de zorgverzekering

Sporters met aanhoudende klachten na een hersenschuddingen kunnen terecht bij de polikliniek voor Sport gerelateerde Hersenschuddingen (SGH-poli) van de KNVB voor sportmedische begeleiding en behandeling. De SGH-poli is beschikbaar voor top- en amateursporters die ouder zijn dan zes jaar en korter dan zes maanden geleden een hersenschudding hebben opgelopen. De begeleiding en behandeling valt onder de dekking van het basispakket van de zorgverzekering.

Multidisciplinaire behandeling en begeleiding

Op de SGH-poli worden sporters met een hersenschudding onderzocht door een multidisciplinair team van sportartsen, neuropsychologen en manueel therapeuten. Deze onderzoeken zijn nodig omdat de gevolgen van een hersenschudding zeer uiteenlopend kunnen zijn. De resultaten worden op dezelfde dag besproken door het multidisciplinair team zodat de sportarts direct individueel toegesneden behandeling en begeleiding kan bieden.

Het multidisciplinair team voert de volgende onderzoeken uit:

  • Intake (op afstand), inventarisatie van de hersenschudding, de klachten en het beloop daarvan;
  • Sportmedisch onderzoek naar reflexen, bloeddrukregulatie en het evenwichtssysteem;
  • Neuromusculair onderzoek naar lichamelijke verstoringen (bv. in de nek);
  • Neurocognitief onderzoek naar neurocognitieve functies (bv. concentratie en geheugen);
  • Eye-tracking onderzoek naar oogcoördinatie en snelle oogbewegingen;
  • Balans onderzoek op een krachtenplatform naar het behouden en corrigeren van evenwicht.

Behandeling en begeleiding traject

In totaal duurt een bezoek aan de SGH-polikliniek ongeveer 2.5 uur. Na afloop ontvangt u in een gesprek met de sportarts specifieke begeleiding en behandeling, passend bij uw klachten en de eventuele verstoringen in systemen die tijdens het onderzoek naar voren zijn gekomen. Na drie weken monitoren we hoe het met u gaat via digitale vragenlijsten, en na zes weken herhalen we het onderzoek op de SGH-poli. De sportarts bepaalt dan samen met u op basis van de behaalde resultaten of de cyclus wordt herhaald.

Kwaliteitszorg en wetenschappelijk onderzoek

De SGH-poli staat voor continue verbetering van onze zorg voor sporters met een hersenschudding. Daarom gebruiken we alle metingen om onze zorg te evalueren en te verbeteren. We werken daarvoor samen met neurowetenschappers uit de Emma Neuroscience Group van het Amsterdam UMC en de Vrije Universiteit Amsterdam. Als je daar toestemming voor geeft, gebruiken we de verzamelde informatie ook voor wetenschappelijk onderzoek. Dit doen we door de gegevens die we verzamelen te coderen met een nummer. Op deze manier hebben de onderzoekers geen zicht op persoonsgegevens (zoals uw naam, adres en geboortedatum). Zo beschermen wij de privacy van sporters optimaal, maar kunnen we ook belangrijk wetenschappelijk onderzoek uitvoeren. Dit onderzoek is primair gericht op een betere herkenning van verschillende soorten hersenschuddingen, zodat we de zorg verder kunnen personaliseren (afstemmen op de individuele sporter met specifieke klachten).

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt een hersenschudding voor?
Hersenschuddingen komen veel voor tijdens sportdeelname, met name in contactsporten zoals voetbal. Hersenschuddingen ontstaan meestal door botsingen met andere spelers, de grond of objecten (bv. doelpalen). In Nederland lopen naar schatting 4000 voetballers per jaar een hersenschudding op, waarvan 500 voetballers de spoedeisende hulp van een ziekenhuis bezoeken voor behandeling. Deze getallen vormen waarschijnlijk een onderschatting, omdat niet alle hersenschuddingen als zodanig worden herkend.

Wat is een hersenschudding?
Een hersenschudding ontstaat door een klap of stoot tegen het hoofd, waardoor de hersenen letterlijk voor korte tijd door elkaar worden geschud. Hierdoor kunnen verschillende netwerken in de hersenen verstoord raken, die bij sporters kunnen leiden tot verschillende klachten. Deze klachten kunnen direct merkbaar zijn, maar ook uitgesteld optreden in de eerste uren of zelfs dagen na de hersenschudding. Een groot deel van de sporters (85%) is binnen 10 dagen weer volledig hersteld van zijn/haar klachten.  Ongeveer 15% van de sporters heeft langer nodig om te herstellen. Voor deze groep is het erg belangrijk om het herstel van de hersenschudding op de juiste manier te begeleiden, om het risico op langdurig aanhoudende klachten (bv. langer dan 3 maanden) te beperken.

Hoe kan een hersenschudding vastgesteld worden?
Het is moeilijk om een hersenschudding vast te stellen en het is belangrijk om te weten dat je een hersenschudding ook kunt hebben zonder dat je het bewustzijn hebt verloren. Mogelijke symptomenvan een hersenschudding zijn:

  • Verwardheid
  • Geïrriteerd reageren
  • Langzaam antwoorden
  • Verdoofdheid, sufheid
  • Hoofdpijn
  • Slaperigheid
  • Evenwichtsproblemen of duizeligheid
  • Dubbel of wazig zien 
  • Extra gevoelig voor licht of geluid
  • Misselijkheid
  • Verstoorde concentratie en oriëntatie
  • Geheugenproblemen

Na de klap/ botsing kan aan de speler een aantal vragen gesteld worden die inzicht geven in de aanwezigheid van bovenstaande symptomen: 

  • Vragen die oriëntatie in tijd, plaats en persoon testen. Bijvoorbeeld: Tegen welke club spelen we? Welke dag is het vandaag?
  • Vragen die concentratie en werkgeheugen testen, Bijvoorbeeld: wat zijn de dagen van de week van achteren naar voren?
  • Vragen die geheugen testen. Wat is de stand? Op welke positie speel je?


Wanneer moet ik hulp inschakelen?
De ernst van een hersenschudding verschilt. U kunt de Hoofdletsel App gebruiken om een inschatting te maken van de ernst. Twijfelt u over de ernst, neem dan direct contact op met de huisarts of bel 112. Bij twijfel of een speler een hersenschudding heeft, moet u een speler altijd wisselen. Als een speler nog in dezelfde wedstrijd of training een nieuwe hersenschudding oploopt, dan bestaat er een verhoogd risico op zeer ernstige en langdurige klachten en zelfs op een levensbedreigende situatie. Daarom moeten jeugdspelers bij de geringste verdenking op een herenschudding altijd direct stoppen met deelname in contactsport.

Wanneer mag u weer sporten na een hersenschudding?

  • Bij een (zeer) lichte hersenschudding kunt u meestal na één of twee weken weer sporten. Hervat het sporten nog niet zolang u nog klachten heeft (niet alleen lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, maar ook moeite met concentreren of iets onthouden). Laat bij jeugdspelers de beoordeling aan een arts over.
  • Wanneer u uzelf weer als de oude voelt, kunt u het sporten langzaam in fases gaan opbouwen. Kijk eerst hoe u reageert op lichte inspanning, bijvoorbeeld rustig hardlopen of fietsen. Gaat dit goed, dan kunt u meedoen met oefeningen zonder lichaamscontact, die complexer zijn en meer van uw hersenen vragen dan hardlopen of fietsen. Soms komen klachten zoals duizeligheid en concentratieproblemen dan terug, als dat zo is doe dan een stapje terug. Doe niet direct mee met kop-oefeningen, partijvormen en wedstrijden, u kunt daardoor de klachten verergeren en loopt het risico op een tweede hersenschudding.
  • Als u voor de eerste keer een zware hersenschudding heeft, mag u meestal na een paar weken weer voetballen, laat dit beoordelen door een arts. Houd ook rekening met andere klachten zoals problemen met balans (duizeligheid), geheugen en concentratie. Heeft u eerder een (of meerdere keren) een zware hersenschudding gehad, wees dan extra voorzichtig om weer te gaan voetballen.
  • Zijn er tekenen van neurologische afwijkingen (zoals een hersenkneuzing, hersenoedeem), dan bepaalt een neuroloog hoe u verder wordt behandeld. Reken op minimaal een aantal maanden herstel, voordat u weer kunt sporten.
     

Hoe kunt u een hersenschudding voorkomen?
Een hersenschudding is lang niet altijd te voorkomen. Maar er zijn wel een paar dingen die u als voetballer en begeleiding kan doen om het risico te beperken:

  • Neem geen onnodige risico’s in wedstrijden en trainingen;
  • Fair Play: toon respect voor uw tegenstander en speel volgens de bedoelingen van het spel en de spelregels;
  • Zorg dat u de techniek van het koppen goed beheerst;
  • Zorg dat u goed getraind bent: vermoeidheid vergroot de kans op een hersenschudding.
     

Weet wat u moet doen bij een hersenschudding
Als u een vermoeden heeft van een hersenschudding is het belangrijk de ernst van de hersenschudding in te schatten om te bepalen of u hulp moet inschakelen. Als dat niet nodig is, bepaalt u of het verantwoord is of de speler terugkeert naar de wedstrijd. De KNVB heeft speciaal hiervoor bijgedragen aan de ontwikkeling van de Hoofdletsel App (gratis via AppStore en PlayStore). De app vertelt precies waar u alert op moet zijn en welke klachten van de sporter kunnen duiden op een hersenschudding. Daarnaast helpt de app te bepalen of u hulp moet inschakelen en of het verantwoord is een speler terug te laten keren naar de wedstrijd.

 

Bekijk ook deze Sportmedisch centrum

SMC KNVB

Voor (blessure)consulten en sportmedische onderzoeken kan iedereen terecht bij het SMC KNVB op maandag tot en met vrijdag van 9.00 uur tot 17.00 uur. Voor sportfysiotherapie en revalidatie is het SMC KNVB geopend van 8.00 tot 21.00 uur en op zaterdag van 08.00 tot 12.00 uur.

Contactformulier

Contact

Het Sportmedisch centrum van de KNVB is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 17.00 uur.

Om je bezoek aan onze websites optimaal te laten verlopen, maken wij gebruik van cookies. Cookies om het verkeer over onze sites te analyseren en cookies om (advertentie)inhoud te personaliseren en sociale media content aan te bieden. Natuurlijk vinden wij je privacy belangrijk, daarom kun je deze cookie-instellingen zelf beheren. Hoe wij omgaan met de gegevens die op basis van de geplaatste cookies verkregen zijn, leggen wij uit in onze cookie- en privacyverklaring.