Weg met plastic: jeugd JEKA neemt eigen bidon mee

Neem je eigen bidon mee. De jeugd van JEKA doet dat al dankzij de inzet van Nanda Slikkerveer en Cathelijne Appels. - Foto: Eigen foto

Het is rust. Tijd voor een bekertje limonade of thee. Het is een aloude gastvrije traditie in ons amateurvoetbal die helaas wel een keerzijde heeft. Namelijk een onnodige afvalberg van 60 miljoen plastic bekertjes per seizoen. Dankzij voetbalmoeders Cathelijne Appels en Nanda Slikkerveer bindt JEKA uit Breda hier de strijd mee aan. Alle jeugdleden nemen voortaan hun eigen bidon of drinkbeker mee.

Het is super simpel. En we deden het al in coronatijd!

Daarbij zal het niet blijven. De Groene Club support het intiatief en ook andere amateurverenigingen hebben al interesse getoond om het duurzame voorbeeld van JEKA te volgen. Dat liep aanvankelijk door de coronapauzes wat vertraging op, maar bood Cathelijne en Nanda tegelijkertijd ook de gelegenheid hun idee verder te ontwikkelen tot een stichting én een kant en klare toolkit die andere verenigingen meteen toe kunnen passen. Daarover later meer.

Langs de lijn geboren

Het initiatief is letterlijk langs de lijn geboren. Toen het JO11-team van hun zoons tijdens de rust van een competitiewedstrijd limonade kreeg ingeschonken, sprak een andere ouder Nanda aan. 'Hee, jij bent toch zo tegen plastic? Misschien moet je hier wat mee doen'. Het bleek het startsein van een inspirerend project van de twee voetbalmoeders. "Onze belangrijkste vraag was: hoe ziet het plastic plaatje eruit en hoe kunnen we het op een simpele manier beter maken?"

Per jaar in ons amateurvoetbal 60 miljoen plastic bekertjes en 180.000 kilo onnodig afval.

Allereerst de keiharde cijfers. Nanda en Cathelijne berekenden dat er bij hun club JEKA per seizoen meer dan 25.000 plastic bekers doorheen gingen. Van eenmalig gebruik rechtstreeks naar de plastic afvalberg. Toen ze dat doorrekenden naar de gehele Nederlandse amateurvoetbalwereld kwamen ze uit op het astronomische aantal van 60 miljoen en 180.000 kilo onnodig afval. Per jaar. Dat betreft enkel en alleen het bekertje limonade of thee in de rust voor de spelers. Wie verder kijkt, weet dat er in de kantine ook nog koffie en thee voor ouders in plastic bekers wordt geschonken. En patat, kroket en gehaktbal in dito bakjes.

Toch is duurzaamheid soms best enorm containerbegrip, erkent Nanda. "Veel mensen willen echt wel hun best doen, maar het moet ook weer niet te ingewikkeld worden of ten koste gaan van je leefstijl. Dan krijgen ze het idee dat er niets maar mag tegenwoordig. Maar dit is zo'n eenvoudige en simpele verandering dat je er niet eens bij stil staat."

Communicatie cruciaal

Ga je als een olifant door een porseleinkast? Dat werkt zeker niet in de voetbalwereld.

Om werkelijk een verschil te maken, zou er wel een goed plan moeten komen. Met dat uitgangspunt startten Nanda en Cathelijne de stichting Replace Now. "Ga je als een olifant door een porseleinkast? Dat werkt zeker niet in de voetbalwereld. Een amateurvereniging is geen bedrijf waarin de directie iets oplegt waarna iedereen dat maar moet uitvoeren. Je zal hier en daar een compromis moeten zoeken. Blijf gewoon limonade en thee schenken, maar wel in zelf meegebrachte bekers. Of biedt een alternatief zoals bijvoorbeeld een appel of een banaan. Het allerbelangrijkste in het hele verhaal is de communicatie. Natuurlijk, het bestuur hakt de knoop door, maar we moeten met zijn allen - vrijwilligers, ouders, spelers - het besluit omarmen. Dat doe je vooral door heel goed te communiceren."

Daarvoor heeft Replace Now een uitgebreide gratis toolkit 'Weg met Wegwerp' samengesteld. Puur praktisch van aard. Wie informeer je? Op welk moment en via welk kanaal? Hoe zorg je dat de tegenpartij op de hoogte is?  Een communicatiestappenplan waarin aan alles is gedacht. De toolkit bevat zelfs afgemeten teksten voor bijvoorbeeld de groepsapp van een team. Korte en krachtige berichten die voor iedereen duidelijk zijn. Nanda: "Het enige wat een club zelf nog moet doen, is de naam van de eigen vereniging invullen. Voor de rest is alles helemaal kant en klaar."

Replace Now Neem voor meer infomatie, ook over de toolkit Weg met Wegwerp, contact op met Nanda en Cathelijne van Replace Now.

Waarom doen we het?

En niet te vergeten: de uitleg waarom je als club besluit de plastic bekers uit te bannen. "Er is altijd wel een reden te bedenken om iets niet te doen. Maar het grappige is: we deden het de afgelopen maanden al! In coronatijd had iedereen zijn eigen bidon bij zich. Daar was iedereen zo aan gewend en niemand had daar een probleem mee. Dus waarom zouden we teruggaan naar het oude als we met zo'n simpele verandering al iets goeds kunnen doen?"

Bovendien is er een tweede argument en niet geheel onbelangrijk. Na het uitbannen van onder meer plastic rietjes en wattenstaafjes (sinds afgelopen zomer) volgen vanuit de overheid nieuwe maatregelen. Zoals het verbod op wegwerpplastic in de horeca per januari 2024. "Dan mag je die bekertjes dus ook niet meer gebruiken. Laten met elkaar in de voetbalwereld nu al doorzetten. Kartonnen bekertjes? Dat is geen alternatief, want aan de binnenkant zit plastic tegen het lekken. Gewoon je eigen bidon of drinkbeker meenemen. Het is super simpel. Iedereen kan het doen."

Bovendien, juist voor de jeugdige generatie van nu is klimaatverandering een thema dat hen aanspreekt en motiveert. Rondom het voetbalveld kunnen ze daar zelf actief een bijdrage aan leveren. "Verandering is soms ingewikkeld, maar wel noodzakelijk. Kijk naar de rookvrije sportparken. Daar is ook weerstand tegen geweest, maar nu vinden de meeste mensen dat volkomen normaal."

Meerdere clubs haken aan

Het duurzame initiatief van het Brabantse duo krijgt steeds meer support. Andere clubs in de regio tonen belangstelling, ook in het hockey.  Net als De Groene Club die in 2017 is opgestart om clubs te helpen energie te besparen én te verduurzamen. De opgezette actie van Replace Now sluit daar naadloos bij aan. "Het is heel fijn dat de KNVB ons initiatief omarmt. Daar zit veel expertise en het is een goede vraagbaak voor ons. We zijn voetbalmoeders met een groen hart die hier veel tijd en liefde in steken en hopen dat veel meer verenigingen het plasticvrije voorbeeld van JEKA zullen volgen. Met die prachtige prijsvraag hopen we clubs ook een zetje te geven. En nogmaals: het is allemaal niet zo ingewikkeld. Onze toolkit is gratis beschikbaar voor alle verenigingen. Je moet het alleen wel gaan doen." De Groene Club Wil je meer weten over de mogelijkheden die de De Groene Club biedt? Neem dan geheel vrijblijvend contact op.