Instroommomenten JPN: één keer is geen keer en futuretraject JPN Jongens op de goede weg

De JPN-instroommomenten van januari zijn voor het seizoen 2024/'25 weer achter de rug. - Foto: KNVB Media

Het Jeugdplan Nederland (JPN) biedt trainingen en wedstrijden voor talentvolle jongens en meiden van amateurverenigingen. Tijdens deze JPN-activiteiten kunnen zij zich laten zien en zich verder ontwikkelen, zodat zij mogelijk de stap kunnen maken naar een hogere amateurvereniging of BVO. Elk seizoen heeft twee instroommomenten: in september en in januari. Bij deze instroommomenten komen spelers en speelsters binnen die in de maanden ervoor zijn gescout door JPN-scouts en stromen degenen weer uit voor wie het JPN toch niet de juiste plek is gebleken. Het tweede instroommoment van het seizoen 2024/’25 is net achter de rug.

Het JPN bestaat uit een jongens- en een meidentak. Bij het JPN voor jongens ligt de focus sinds drie jaar volledig op de zogeheten ‘futures’: spelers met veel potentie, maar die door bijvoorbeeld het geboortemaandeffect of laatrijpheid niet zo opvallen als de grotere en sterkere spelers in het team. Het doel van het programma van het jongenstraject is om de spelers die op dit moment nog niet in het oog springen, maar wél (minstens zo)veel potentie hebben, dezelfde ontwikkelkansen te bieden. Deze visie waarmee nu bij JPN Jongens gewerkt wordt, moet ook meer en meer zijn weg gaan vinden naar het amateurlandschap. Daar is de KNVB druk mee bezig.

Bij JPN meiden ligt het anders. Omdat het voor hen moeilijker is om steeds op een hoger niveau te gaan spelen en geleidelijk aan een weg naar de top te volgen, is het JPN voor meiden echt bedoeld als route richting het nationale vrouwenteam. De beste meiden van dit moment worden geselecteerd en er is geen apart traject voor futures, al wordt er uiteraard wel rekening gehouden met het geboortemaandeffect en met laatrijpheid. “Zo heeft de O13 van JPN Meiden, de leeftijdscategorie waarin meiden in de groeispurt zitten, óók een O13-futureteam”, legt Roy Waalboer uit, Medewerker Talentontwikkeling bij de KNVB en verantwoordelijk voor JPN Meiden. “En omdat de groeispurt ook in de O14 nog van invloed kan zijn, werkt het JPN in deze leeftijdscategorie met een extra grote groep. Naast de beste speelsters van dit moment, worden hier ook een paar plekken bewaard voor meiden die een wat langere aanloop nodig hebben.”

Overzichtelijk

Kinderen komen vaak nerveus naar activiteiten toe en op basis van zo’n momentopname mag je je oordeel niet vellen

Zoals gezegd is het instroommoment van januari nu net afgerond. De geselecteerde spelers en speelsters komen in beeld via JPN-scouts, krijgen een uitnodiging voor het JPN-traject en worden vervolgens nauwkeurig gemeten en gewogen – essentieel voor het inschatten van de biologische leeftijd – voordat het echte trainingsprogramma start. “Het scouten is een doorlopend proces, gedurende heel het jaar, maar op een gegeven moment moet je een groep gaan formeren”, vertelt Waalboer. “Om het overzichtelijk en rustig voor de kinderen te houden, hebben we gekozen voor twee instroommomenten: aan het begin van het seizoen en halverwege het seizoen. Kinderen die in oktober worden gescout, worden dus niet meteen voor de eerstvolgende JPN-activiteit uitgenodigd. Zij moeten ‘wachten’ tot het volgende instroommoment, in januari. Zo kunnen alle spelers en speelsters een halfjaar lang het JPN-traject volgen, deelnemen aan zeven of acht JPN-activiteiten en hoeven ze niet na elke training bang te zijn dat ze weer afvallen. Wij zeggen altijd: één keer is geen keer. Kinderen komen vaak nerveus naar de activiteiten toe en op basis van zo’n momentopname mag je je oordeel niet vellen.”

Bewijs

Marco van Lochem, ook Medewerker Talentontwikkeling bij de KNVB, is verantwoordelijk voor de jongenstak van het JPN. De instroommomenten die deze weken weer plaatsvonden, zijn hét bewijs dat er drie jaar geleden een andere weg is ingeslagen met de keuze voor enkel de future-spelers. “Het verschil met de spelers die we vóór die tijd scoutten, is ontzettend groot. Daar moeten we de JPN-scouts en JPN-coaches een compliment voor geven. Zij zijn echt op een andere manier gaan kijken, hebben nu oog voor de kleinere, fysiek minder sterke spelers. Zij vielen altijd buiten de boot, maar krijgen nu ook eerlijke kansen om zichzelf door te ontwikkelen naar een hoger niveau.”

Als ik een vereniging vraag om op een rijtje te zetten in welke maanden de spelers uit hun selectieteams zijn geboren, dan schrikken ze zich rot

Waar de JPN-scouts en JPN-coaches de slag naar de futures inmiddels gemaakt hebben, is dat voor de trainers in het amateurlandschap vaak nog een stuk lastiger. Van Lochem: “Voor veel trainers draait het om winnen, laten zien dat je kijkt hebt op het spelletje. Daarom kiezen zij spelers die op dit moment het beste zijn en laten ze degenen die misschien wel minstens zoveel potentie hebben, maar op dit moment fysiek minder ver ontwikkeld zijn, links liggen. Een nog groter probleem is dat trainers en clubs zich daar vaak niet eens bewust van zijn. Als ik een vereniging vraag om op een rijtje te zetten in welke maanden de spelers uit hun selectieteams zijn geboren, dan schrikken ze zich rot. Dan blijkt tachtig procent van de selectiespelers opeens uit de eerste zes maanden van een jaar te komen.”

Beïnvloeden

Zulke eye-openers zijn nodig om het voetballandschap bewust te maken van hoeveel talent we verloren laten gaan als we géén rekening houden met het geboortemaandeffect of laatrijpheid. De beïnvloeders beïnvloeden, dat is de kern. Met andere woorden: verenigingen, Hoofden Opleiding, trainers en scouts moeten de boodschap begrijpen. Het draait niet om wie nu het beste presteert; het draait om wie in de toekomst het beste zou kunnen presteren en dat we hen niet langer over het hoofd zien. “Dat we met het JPN die weg nu al zijn ingeslagen, moet het begin zijn van een groot sneeuwbaleffect”, besluit van Lochem. “Zo’n instroommoment als nu betekent ook dat clubs die binnenkort met hun teamindeling voor volgend seizoen aan de slag gaan, nu plotseling denken: ‘wacht eens even, die speler uit de O14-2, die gaat wel mooi naar het JPN. Misschien moeten we daar toch eens beter naar kijken’. Er is dan ook wel degelijk meer en meer een stroming aan het ontstaan waarin clubs niet meer alleen naar de grote en sterke spelers kijken, maar ook oog hebben voor ontwikkeling op de lange termijn en geduldig durven zijn. Zo zijn er al verenigingen die zelf ook met een Future-team werken. Langzaam maar zeker maken we het vangnet voor talent in Nederland zo nog een stukje groter."