Taba heeft tabak van het roken bij jeugdwedstrijden

KNVB Media
KNVB Media
26 november, 11:45

Remco Geesken bij de grote foto met de Tabakkers van het eerste uur. - Foto: KNVB Media

AFC Taba is in 1933 opgericht door handelaren in de destijds florerende tabakswereld in de Amsterdamse binnenstad. Toch was het in augustus 2016 de eerste voetbalclub in Amsterdam die paal en perk stelde aan roken langs de lijn bij de jeugdwedstrijden. Schoorvoetend krijgt de club navolging, maar de teller staat twee jaar later pas op zes.

Wie bij AFC Taba het sportpark in Amsterdam-Oost opstapt, neemt direct een weldadige duik in de ontstaansgeschiedenis van de club. De grote foto met 'Tabakkers' van het eerste uur bij de entree is niet te missen. Even verderop krijgt het verhaal een vervolg via een aantal kleinere beelden op de muur van het clubgebouw. 

Tiet geld

Het nieuwe logo met oog voor de wortels van de club.

Zij zijn de trots van oud-voorzitter Remco Geesken. Zijn noeste spitwerk heeft de leden van het eerste uur een gezicht gegeven. "Mijn zoon ging hier tien jaar geleden voetballen en toen ben ik ook wat gaan doen voor de club", zegt Geesken vlak voordat hij aan een korte rondleiding langs de foto's begint. Zijn lichaam dampt in de herfstkou na een potje fluiten bij een jeugdwedstrijd. "Ik ben begonnen  als jeugdtrainer en voor je het weet ben je dan voorzitter. Wat me opviel was, dat er over de eerste jaren van de club heel weinig was vastgelegd." Als een ware historicus is Geesken vervolgens in de vroege historie van de club gaan graven. 

Elke foto is een verhaal. Bevlogen vertelt Geesken bijvoorbeeld over Adje 'Attie' Gerritsen, die in 1929 nog het Oranjeshirt had aangetrokken voor zijn enige interland tegen Zwitserland. 'Attie' ruilde in de jaren dertig Stadionclub Blauw-Wit in voor het nietige Taba. Geesken: "Waarschijnlijk omdat een tabakshandelaar hem een mooie betrekking in het vooruitzicht had gesteld. Later is hij nog gaan voetballen bij Alcmaria Victrix in ruil voor een sigarenzaak in de Alkmaarse binnenstad om vervolgens toch weer terug te keren bij Taba. Het was een sjieke middenstandsclub waar nogal wat mensen met een tiet geld op zak rondliepen." 

Tabak

Het woord tabak is gevallen. Geesken wijst naar een volgende foto. Daarop poseren drie mannen bij een baal tabaksbladeren. Links zit Joop Terbrack, een sigaar in de hand. Terbrack is Tabakker van het eerste uur en keurmeester in de florerende tabakshandel in de oude binnenstad. "Daar in de Nes liggen de wortels van Taba", zegt Geesken. "Tabak zit in het DNA van de club." 

Links Joop Terbrack - keurmeester in de tabakshandel en 'Tabakker' van het eerste uur. — Foto: Archief Taba

Het verhaal gaat dat de oprichters de club ook zo wilden noemen - Tabak - maar daar geen toestemming voor kregen. Dan halen we de 'K' eraf was de creatieve oplossing. En onder die naam debuteerde Taba in 1933 in de Amsterdamse voetbalbond. "Daar heb ik nog geen bewijs voor gevonden", zegt Geesken. Voor sommige verhalen hoeft dat ook niet.   

Tabak zit in het DNA van de club

De club is gebleven waar de tabakshandel uit de stad verdween. Toch vergeet Taba haar wortels niet. Zo is het oude logo met sigaren dan wel vervangen, daar keerde een goud-geel schild met een tabaksblad voor terug. Maar de tijden zijn voobij dat je bij een 25-jarig lidmaatschap van de club een sigarettendoosje kreeg of een geglazuurde asbak zoals bij het 30-jarig bestaan. Naast de vele verwijzingen naar het tabaksverleden springt namelijk ook een fel blauw bordje langs de velden in het oog: 'Op weg naar een Rookvrije Generatie' staat er op. 

Ouders

Het bestuur onder leiding van Geesken nam in augustus 2016 het initiatief om roken niet meer toe te staan bij de jeugdwedstrijden en trainingen. "De beslissing is hier aan deze tafel genomen", zegt Geesken even later in de knusse bestuurskamer. Hij kijkt naar een kunstwerk aan de muur; een houtsnijwerk van een tabaksblad. Lachend: "De oprichters draaien zich om in hun graf." 

Bij het 30-jarig jubileum in 1963 kregen de leden nog een asbak cadeau.

Het was geen moeilijke beslissing. "Van de 750 leden spelen er 450 in een jeugdelftal", zegt Geesken. "Alle ouders - zelfs de meest verstokte rokers - zijn het er over eens dat je niet moet roken in het bijzijn van kinderen." En als de ouders er achter staan, dan is het ook makkelijker om te handhaven.

Bij Taba lopen er geen mensen rond in hesjes met het logo van de Rookvrije Generatie. Geesken: "Ben je gek! De ouders doen dat of iemand van het bestuur. Bezoekers hebben er soms geen erg in. Daar gaan je dan naar toe en leg je het rustig uit. Meestal maken ze hun sigaret meteen uit."  

 

 

Weerstand

De overgang naar de rookvrije zaterdagochtend verliep niet helemaal zonder weerstand. "De doos met promotie-uitingen van de stichting Rookvrije Generatie was ineens verdwenen", zegt Geesken. "Hij stond hier op tafel. Wie hem heeft weggehaald, weten we niet. Sommige leden vonden de maatregel betuttelend. Waarschijnlijk had iemand toch het gevoel dat hij een daad van verzet moest plegen, maar daar is het ook bij gebleven."

De oprichters van de club draaien zich om in hun graf

Taba was de eerste voetbalclub in Amsterdam die roken tijdens jeugdwedstrijden in de ban deed. Schoorvoetend volgden een aantal andere clubs. De teller staat inmiddels op zes. Van de zestig. Het verbaast Geesken dat het initiatief geen navolging krijgt. "Ik heb er een keer tijdens het voorzittersoverleg van de Amsterdamse clubs over gesproken. Het is eigenlijk helemaal niet zo moeilijk. Er is draagvlak bij de ouders maar veel clubs zijn toch huiverig. Ze zien het als een eerste stap naar een algeheel rookverbod op het sportpark." 

Op weg naar een Rookvrije Generatie.

Rookvrije Generatie

Dat is wel een ander verhaal volgens Geesken. "Daarvoor heb je de hulp nodig van de overheid." Of het is wachten op de nieuwe generatie. Want als die rookvrij opgroeit, is de kans groter dat zij later als volwassenen ook op een rookvrij sportpark willen voetballen. Om te beginnen moeten dan alle jeugdwedstrijden rookvrij zijn. 

Als dat bij Taba - een club geworteld in de tabakshandel - kan, dan moet het overal kunnen.

Gerelateerd nieuws

Laatste artikelen

Terug naar boven