Wetenschapper Belle Derks: ‘Het gaat om het individu, niet om het geslacht’

Hoogleraar Belle Derks, die onderzoek doet naar seksestereotyperingen, ziet dat er in het voetballandschap veel keuzes worden gemaakt op basis van geslacht en niet op basis van individuele kwaliteit. Volgens de wetenschapper is er bij clubs een duidelijke mate van stereotypering van jongens en meiden aanwezig. Derks is voorstander van de ontwikkelingen binnen de KNVB rond gemengd voetbal en ziet een verschuiving. “Dat er, gesterkt door de resultaten van de Leeuwinnen, steeds meer meiden gaan voetballen is een goede ontwikkeling.”

Meiden krijgen vaak speelgoed waarmee ze zich kunnen richten op hun uiterlijk of het verzorgen van anderen. Jongens krijgen vaker ‘doe-speelgoed’

Als wetenschapper is Derks gespecialiseerd in sociale ongelijkheid. Veel van haar onderzoek is gericht op ongelijkheid in uitkomsten tussen mannen en vrouwen, en dan met name ongelijkheid die voortkomt uit de stereotypen die men heeft over mannen en vrouwen. Derks concludeerde dat er op de werkvloer sprake is van ongelijke kansen voor vrouwen door een lager verwachtingspatroon ten opzichte van mannen.

“De verschillende verwachtingen die we hebben van jongens en meiden zie je al in de opvoeding terug. Meiden krijgen bijvoorbeeld vaak speelgoed waarmee ze zich kunnen richten op hun uiterlijk of het verzorgen van anderen. Jongens daarentegen krijgen vaker ‘doe-speelgoed’ waarmee ze hun ruimtelijk inzicht stimuleren of gestimuleerd worden competitieve spelletjes te spelen. Je hoort mensen vaak zeggen dat jongens en meisjes nu eenmaal heel verschillende interesses hebben, maar allerlei onderzoek laat zien dat dit in grote mate beïnvloed wordt door de ouders, leerkrachten en de omgeving daarbuiten.”

Belle Derks: "Wat mij betreft is het een maatschappelijke taak van scholen en sportclubs om onnodige scheiding van jongens en meisjes zoveel mogelijk te voorkomen."

Derks vervolgt: “In het verlengde daarvan wordt voetbal ook nog steeds vooral als een jongenssport gezien. Mensen denken dat jongens en meisjes daarom het beste apart kunnen voetballen. Maar door al van jongs af aan te benadrukken dat jongens en meisjes verschillend zijn, gaan ze vanzelf verschillende interesses en gedrag ontwikkelen. Wat mij betreft is het een maatschappelijke taak van scholen en sportclubs om onnodige scheiding van jongens en meisjes zoveel mogelijk te voorkomen.”

Geen fysiek verschil

Zo tonen verschillende onderzoeken aan dat er niet of slechts in beperkte mate een verschil zit in de fysieke ontwikkeling van jongens en meiden tot twaalf jaar. Derks juicht het initiatief van de KNVB om gemengd te voetballen als visie uit te dragen dan ook toe. “We zijn geneigd de verschillen tussen jongens en meisjes te benadrukken, terwijl de overeenkomsten tussen jongens en meisjes groter zijn dan de verschillen. Zelfs als er een verschil is tussen hoe goed meisjes en jongens gemiddeld voetballen, dan zijn er heel veel meisjes die beter voetballen dan de gemiddelde jongen, en heel veel jongens die minder goed voetballen dan het gemiddelde meisje. Het is zonde om dat individuele talent niet te benutten vanwege onze stereotypen.”

Gemengd voetballen op leeftijden dat jongens en meisjes fysiek niet of nauwelijks van elkaar verschillen voorkomt het onnodig beperken van de kansen.

Volgens Derks realiseren veel mensen zich te weinig dat de bestaande verschillen in veel gevallen juist gecreëerd worden door het scheiden van jongens en meiden. “Gemengd voetballen op leeftijden dat jongens en meisjes fysiek niet of nauwelijks van elkaar verschillen voorkomt het onnodig beperken van de kansen die kinderen krijgen op voetbaltechnisch gebied. Door gemengd te voetballen zorgen verenigingen dat de randvoorwaarden, zoals het aantal trainingsuren en het aanbieden van een geschoolde trainer-coach, voor jongens en meisjes meer gelijk getrokken worden. Daarnaast zorgt gemengd voetbal ervoor dat jongens en meiden vaker met elkaar spelen. Dit vergroot de kans dat jongens en meisjes hun interesses zullen uitbreiden tot activiteiten waarvan ze leren dat die beter passen bij het andere geslacht. Denk bijvoorbeeld aan de interesse voor techniek bij meiden en verzorgende taken voor jongens.”

Gemengd voetbal heeft grote impact, ook buiten het veld

Derks verwacht dus dat de positieve gevolgen van gemengd voetbal tot ver buiten het voetbalveld reiken. Tegelijkertijd beseft ze dat een verandering in de manier van denken over gemengd voetbal wel tijd vergt. “Een verandering in onze verwachtingen over of meisjes net zo goed kunnen voetballen als jongens is een kwestie van de lange adem. Toch kan het ook snel gaan. Er gebeurt veel in het vrouwenvoetbal. De KNVB draagt actief zijn visie op gemengd voetbal uit. De Leeuwinnen presteren goed en profileren zich steeds meer als rolmodel. Daarnaast is meidenvoetbal de snelst groeiende sport. Het momentum voor een verandering is er.”

Stereotype denken belemmert de ontwikkeling van voetballende meiden Stereotype denken belemmert de ontwikkeling van voetballende meiden Het kader met de toelichting van hoogleraar Belle Derks is een verdieping op het hoofdverhaal over stereotype denken. Klik hier voor het hoofdartikel.

Laatste nieuws

Om je bezoek aan onze websites optimaal te laten verlopen, maken wij gebruik van cookies. Cookies om het verkeer over onze sites te analyseren en cookies om (advertentie)inhoud te personaliseren en sociale media content aan te bieden. Natuurlijk vinden wij je privacy belangrijk, daarom kun je deze cookie-instellingen zelf beheren. Hoe wij omgaan met de gegevens die op basis van de geplaatste cookies verkregen zijn, leggen wij uit in onze cookie- en privacyverklaring.