Iris organiseerde Pride op haar voetbalclub: 'Ook in ons dorp is er ruimte om jezelf te zijn'

De Pride in Raamsdonk. - Foto: Iris

"Ga ik me in 2025 laten tegenhouden door de reacties van anderen? Nee. Dus waarom zou ik het niet doen?" Met die gedachte begon Iris aan de organisatie van de eerste Pride op een voetbalclub in haar dorp Raamsdonk. Een jaar later kijkt ze terug, op wat het haar gebracht heeft en hoe voetbalclubs kunnen bijdragen aan een omgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn.

"Als je de 16-jarige Iris had verteld dat ze haar eigen Pride in haar dorpje Raamsdonk had georganiseerd, dan was ze daar erg sceptisch over geweest." Iris zegt het trots, in haar oranjetenue en met een microfoon in haar hand, staand op de Pride die ze samen met Britt en Fleur organiseerde. Het is de eerste Pride georganiseerd op een voetbalclub.

Pride in Raamsdonk

Op het idee om de Pride op de club te organiseren reageerde v.v. Raamsdonk direct enthousiast. De club stelde het terrein beschikbaar en dacht mee over de organisatie. De Pride bestond uit een voetbaltoernooi, gevolgd door een derde helft. Voor een dorp met ruim 2200 inwoners was de belangstelling groot.

Maar niet alles verliep vlekkeloos. "We hadden een voetbaltoernooi georganiseerd voor iedereen: queer of niet. We hadden vier teams. Eén team bleek zich voor de grap te hebben ingeschreven. Dat wisten we niet en daardoor hadden we een team minder. Daardoor moesten we wel even schakelen." Iris ziet het als een voorbeeld van de weerstand die nog altijd bestaat. "Ik vond het vooral heel flauw. Ze bewijzen eigenlijk alleen maar waarom het nodig is om een Pride te organiseren, hoe klein of groot dan ook."

Toch blijven vooral de mooie ontmoetingen bij Iris hangen. Inwoners uit Raamsdonk die ze nog niet kende, kwamen naar haar toe. "Zij zeiden: Fijn dat het ook hier kan, in Raamsdonk." Dat was haar belangrijkste doel: "dat gevoel overbrengen."

Vrijer leven

De beslissing om de Pride te organiseren was niet vanzelfsprekend. Voorafgaand aan het evenement maakte Iris publiekelijk bekend dat ze op vrouwen valt. Dat voelde als een grote stap. "Het is niet even van: goh, ik ga om tafel zitten en ik vertel wie ik ben. Hierna kan ik het niet meer wegstoppen, want het werd ook gefilmd en kwam op social media."

Toch besloot ze door te zetten. "Ik las een boek van Audre Lorde. Zij was queer in de jaren zestig. Dat was natuurlijk een heel andere periode dan nu. Toen dacht ik: wij leven in 2025. Als zij het in de jaren zestig kon, dan kan ik het nu ook. Ik ga er spijt van krijgen als ik het niet doe." Die keuze heeft haar veel gebracht. "Ik ben hartstikke blij dat ik het heb gedaan, want het is veel vrijer leven. Ik hoef niet meer weg te stoppen hoe ik me voel of me aan te passen. Ik hoef bijvoorbeeld nooit meer de vraag: Heb je al een vriendje? te ontwijken."

De reacties binnen haar omgeving en team waren vooral positief. "Iemand zei tegen me: Je bent en blijft gewoon Iris, dat verandert voor ons niks. Wat dat betreft ben ik met mijn neus in de boter gevallen. Ik weet dat dat niet voor iedereen zo is." Ook online kreeg ze veel steun. Zelfs Claudia de Breij liet een reactie achter. "Dat was wel een bijzonder moment voor mij."

Al blijft de stilte van sommige mensen na haar aankondiging zich bezighouden. "Dan vraag je je wel af of daar meer achter zit. Dat is toch een vraagteken dat een beetje blijft hangen, terwijl het niet eens altijd iets hoeft te betekenen. Maar de mogelijkheid dat er ook negatieve gedachten bij zitten, daar krijg ik soms kriebels van."

Ruimte om te vieren

Ook andere voetbalclubs kunnen wat Iris betreft wat betekenen om verschil te maken. "Bij Pride denkt iedereen dat het iets heel groots moet zijn. Dat mag natuurlijk. Maar Pride is begonnen als protest en om kennis te verspreiden. Dat kan ook in kleine gebaren zitten, zoals het onderwerp bespreekbaar maken in de kleedkamer." Daar ligt volgens haar een belangrijke taak voor trainers, coaches en bestuurders. "Zij kunnen het toegankelijker maken voor spelers om dingen te delen waar ze mee worstelen. En spreek elkaar ook aan op flauwe grappen."

Nu, een jaar later, krijgt de Pride in Raamsdonk een vervolg. Op 13 september organiseren Iris, Britt en Fleur opnieuw een bijeenkomst. "We hopen dat mensen die thuis die ruimte niet voelen, die dag wel de ruimte hebben om zichzelf te vieren. Het wordt een bijeenkomst om van elkaar te leren en ervaringen uit te wisselen." Iris hoopt dat veel dorpsgenoten langskomen. "Iedereen is welkom, queer of niet. Ik wil mensen laten zien: ook in ons dorp is er ruimte om jezelf te zijn."

Ons Voetbal Is Van Iedereen

De KNVB maakt zich hard voor het tegengaan van racisme en discriminatie. Met het programma Ons Voetbal Is Van Iedereen zet de KNVB zich in voor een voetbalomgeving waarin iedereen zich welkom en veilig voelt. Amateurverenigingen kunnen ondersteuning krijgen van procesbegeleiders die helpen bij het aanpakken van racisme en discriminatie.

Samen met clubs wordt gewerkt aan het bespreekbaar maken van racisme en discriminatie, het vestigen van een gezamenlijke norm en het inzetten van passende interventies. Samenwerkingspartners zoals de John Blankenstein Foundation zetten hierbij hun expertise in als het gaat om de acceptatie en een veilige omgeving voor queer voetballers en voetballiefhebbers.