De spagaat van de wintervoorbereiding: een dichte maar schone mat

Een hybride zode met kunststofvezels vraagt specifiek onderhoud om de sterkte van de mat te behouden. - Foto: Pim van Gerwen

Een hybride grasmat verdraagt een aanzienlijk intensievere bespeling dan een natuurgrasveld. Maar om de mat gedurende de donkerste en natste maanden van het jaar dicht, droog en bespeelbaar te houden, is vakmanschap vereist. In het MAC3PARK-stadion van PEC Zwolle bereiden fieldmanager Alfred Meiberg en adviseur André Wolbrink (GreenFields) de toplaag voor op de winter. Meiberg, tevens met zijn grasteam genomineerd voor BVO-grasteam van het jaar: ‘Het is een samenspel van mechanische bewerkingen, lichttechnologie en een strakke afstemming met de technische staf.’

Auteur: Karlijn Raats

‘Het belangrijkste is dat het veld als een volle, dichte, droge mat de winter ingaat en niet te vet wordt,’ trapt fieldmanager Alfred Meiberg af. ‘Naast periodiek bezanden en een doorzaaischema van veertien dagen gebruiken we de bodempenetrant 'Aqua Aid OARS PS'. Die haalt op microniveau vocht tussen de zandkorrels weg, wat algvorming voorkomt. De grote waterdoorlatendheid bereiken we via de zandopbouw en de Verti-Drain. We steken in september het drainagesysteem door. Zo weten we zeker dat er geen verstoppingen of ijzerafzettingen in de buizen zitten. In de winter zelf houden we de mat ook op kwaliteit met veldverwarming en groeilampen.’

Schoon en schraal houden

De grote uitdaging in het najaar zit volgens André Wolbrink, adviseur en head engineering bij GreenFields, in de balans tussen grasbezetting en openheid: ‘Je moet de toplaag zo schoon mogelijk houden om vervetting te voorkomen, en dat moet echt in het groeiseizoen gebeuren. In oktober kan dat nog net. Laat je de mat vet en vol organische vervuiling de winter ingaan, dan sluit de bovenkant af en stort de waterdoorlatendheid in. Een dichte mat creëren lijkt haaks te staan op schoonmaken: voor een volle mat laat je het gras groeien, maar tegelijk moet je verticuteren en wiedeggen.

Verticuteren kan in oktober nog wel, maar in november niet meer. In de winter kun je hooguit nog licht wiedeggen voor de minste schade, al haal je daar niet al het vuil mee weg. Wordt de toplaag 's winters toch te vet, pas dan een lichte bezanding van 3 tot 6 kuub toe.' Meiberg vult aan: ‘Voordat het groeiseizoen stilvalt, bezanden we alleen indien echt nodig, want bij een hybride mat wil je de vezel boven de grond houden. Bezand je te veel, dan begraaf je de kunststofvezels en ben je hun versterkende effect kwijt. Na het grote onderhoud, wanneer we de toplaag er met de Fieldtopmaker afschrapen, brengen we in de bovenste centimeter al heel veel zand in.’

Beluchten

Alles draait om de toplaag schoonhouden, schoonhouden, schoonhouden

Een hybride zode met kunststofvezels vraagt specifiek onderhoud om de sterkte van de mat te behouden. ‘Op hybride velden mag je uitsluitend met vaste pennen beluchten; een schudfrees of holle pennen zijn uit den boze,’ legt Meiberg uit. ‘Met de Verti-Drain wisselen we af tussen massieve pennen van 8 of 12 mm. Uit een hardheidsmeting die we in september zelf hielden, bleek dat je met pennen van 8 mm te weinig uitricht als de toplaag te hard is.’ De keuze voor het type pen hangt af van de toplaag. De dunne pennen van 8 mm (werkdiepte tot 12 cm) dienen vaak voor een snelle, visueel onzichtbare beluchting van de toplaag tijdens het drukke speelseizoen. De zwaardere pennen van 12 mm (tot 18 cm diep in verband met de veldverwarming) worden meestal ingezet voor structureel herstel van de waterafvoer en een diepere beluchting in de rustperiodes.

Trainingscentrum De Pelikaan

De grootste kwaliteitsimpuls voor het stadionveld van PEC Zwolle kwam door het nieuwe trainingscomplex De Pelikaan. ‘Voor de komst van De Pelikaan werd er echt te veel getraind in het stadion,’ legt Meiberg uit. ‘Het veld werd in de winter niet direct onbespeelbaar, maar de grasbezetting nam hard af en het veld werd hard. Nu De Pelikaan er is, scheelt dat in de kritieke competitieperiode van december tot en met februari twee trainingen per week op het stadionveld. De technische staf traint in principe op het trainingscomplex. Alleen bij extreme vorst of sneeuw wijken ze uit naar het stadion. De nieuwe veldverwarming draait per december namelijk wel in het stadion, maar niet op de trainingsvelden. Als de bodemtemperatuur onder de 5 graden Celsius zakt, schakelen we die veldverwarming in. Eerder doen we dat niet, anders wordt de energierekening te kostbaar.’

Groeilampen in de winter

Voor de donkere maanden heeft het team 90 m² aan mobiele groeilichtunits van SGL en RHENAC Sports LED (twee units van 30 cm en twee van 15 cm), met name voor de doelgebieden en schaduwzones. Wolbrink: ‘De wens is er om in de toekomst uit te breiden voor nog meer controle op de groei. We zijn hier al blij mee, maar het gaat ook om wat je op tv en vanaf de tribune laat zien: een volle, dichte mat. Een kaler doelgebied beïnvloedt het spel technisch niet eens zozeer, maar voor het oog wil je een strak, groen laken.’

Meiberg sluit trots af: ‘Met onze hybride velden – de perfecte bedrijfszekerheid in mijn ogen – en ons uitgekiende onderhoud moet het wel heel extreem lopen als we hier in de winter niet kunnen spelen. Plassen op het veld behoren bij ons, denk ik, echt tot het verleden.’