Gebreksverschijnselen in gras herkennen en behandelen

Gericht bemesten begint daarom met het opsporen van tekorten, in plaats van het willekeurig toedienen van meststoffen. - Foto: KNVB Media

Gras kan voedingsstoffen alleen opnemen wanneer deze zijn opgelost in het bodemwater. Factoren zoals de zuurgraad (pH) en de samenstelling van de bodem bepalen in sterke mate of deze voedingsstoffen daadwerkelijk beschikbaar zijn. Wanneer de opname wordt belemmerd, ontstaan gebreksverschijnselen. Die zijn vaak goed zichtbaar in de grasmat.

Redactie: vakblad Fieldmanager

De groei en weerbaarheid van gras worden bepaald door het zwakste element in de keten. Gericht bemesten begint daarom met het opsporen van tekorten, in plaats van het willekeurig toedienen van meststoffen. Dit principe staat bekend als de wet van het minimum.

Kalium (K)

Kalium regelt de waterhuishouding van de plant en draagt bij aan de stevigheid van de cellen. Omdat kalium mobiel is in de plant, verplaatsen jonge bladeren het element vanuit oudere bladeren.

Bij een tekort ontstaan de eerste symptomen dan ook in het oudere blad. De waterbalans raakt verstoord, waardoor gras sneller slap gaat hangen bij droogte. Kenmerkend zijn vergeling en verdroging van de bladranden. De groei blijft achter en stengels blijven dun. Een overschot aan kalium kan juist de opname van calcium en magnesium remmen, waardoor indirect andere tekorten ontstaan.

Zwavel (S)

Zwavel is essentieel voor de eiwitvorming in de plant en speelt daarmee een belangrijke rol in de groei. Het is een hoofdelement en wordt in relatief grote hoeveelheden opgenomen.

Een tekort aan zwavel leidt tot een verminderde aanmaak van bladgroen, waardoor de grasmat geel verkleurt. Dit wordt vaak verward met een stikstoftekort. Een belangrijke oorzaak van zwaveltekorten is de sterk afgenomen uitstoot van zwavel door de industrie. De meest opneembare vorm voor de plant is sulfaat.

Calcium (Ca)

Calcium is belangrijk voor celdeling en de opbouw van celwanden. Het element is weinig mobiel in de plant en moet continu via de wortels worden opgenomen.

Een veelgemaakte misvatting is dat bekalken voldoende calcium toevoegt. Kalk (calciumcarbonaat) wordt vooral gebruikt om de pH te verhogen, maar dat betekent niet automatisch dat er voldoende opneembaar calcium beschikbaar is. Zelfs bij een goede pH kan een calciumtekort optreden.

Een tekort is vooral zichtbaar in jonge plantdelen. Bladeren blijven klein, vertonen glazige plekken en kunnen aan de randen afsterven. De groei stagneert. Een overschot aan calcium kan juist de opname van magnesium en ijzer belemmeren.

Magnesium (Mg)

Magnesium speelt een centrale rol in de fotosynthese en is sterk mobiel in de plant. Bij een tekort worden eerst de oudere bladeren aangetast.

Deze verkleuren lichtgeel tot oranje. In jong blad kan zogenoemde ‘tijgering’ optreden: een streeppatroon dat later duidelijker zichtbaar wordt. De verschijnselen treden vooral op bij droog weer en lage bodemtemperaturen. Bij betere groeiomstandigheden kan het gras zich deels herstellen.

Magnesiumgebrek komt vooral voor op lichte gronden met een lage pH, waar het element gemakkelijk uitspoelt.

Fosfor (P)

Fosfor en fosfaat worden vaak door elkaar gebruikt. Fosfor (P) is het element, terwijl fosfaat (P₂O₅) de vorm is waarin het in de plant voorkomt.

Fosfaat speelt een belangrijke rol in de energiehuishouding en stimuleert de wortelontwikkeling. Een tekort is te herkennen aan een donkere, soms paarsachtige verkleuring van ouder blad. De wortelgroei blijft achter, waardoor het gras minder vitaal wordt.

Vooral in een koud en droog voorjaar kan fosfaatgebrek optreden. Dit leidt tot trage groei en weinig uitstoeling, waardoor een open zode ontstaat. Bij stijgende temperaturen verdwijnen deze symptomen vaak weer.