Waarom de pH-waarde de basis vormt voor een gezonde grasmat

Een veld dat groeit in een bodem met de juiste pH heeft meer veerkracht, blijft egaler en kan meer speeluren aan. - Foto: KNVB Media

Wie werkt aan de kwaliteit van een voetbalveld weet dat goed maaien, beluchten, beregenen en bemesten belangrijk zijn. Toch is er één factor die vaak minder aandacht krijgt, terwijl die grote invloed heeft op de prestaties van een veld: de pH-waarde van de bodem. Het lijkt een detail, maar in werkelijkheid is het een van de belangrijkste voorwaarden voor een gezonde grasgroei.

Bron: Vakblad Fieldmanager

De pH-waarde loopt van 0 tot 14, waarbij 7 neutraal is. Gras groeit het beste op lichtzure grond. Voor de meeste sportvelden betekent dat een pH-waarde tussen 5,5 en 6,5 wanneer deze in water wordt gemeten. Fijnere grassoorten, zoals roodzwenk, verdragen zelfs iets zuurdere omstandigheden.

Belangrijk om te beseffen is dat de pH-schaal logaritmisch is. Eén pH-punt verschil heeft dus een groot effect: een bodem met pH 5 is tien keer zuurder dan pH 6 en honderd keer zuurder dan pH 7. Een ogenschijnlijk kleine afwijking kan daardoor grote gevolgen hebben voor het functioneren van een sportveld.

pH en bemesting

Een juiste pH-waarde is om meerdere redenen belangrijk. Allereerst hebben grassoorten ieder hun eigen voorkeur voor een bepaalde zuurgraad. Wanneer de pH sterk afwijkt van die voorkeur, krijgen straatgras en onkruiden sneller de kans om zich te vestigen.

Daarnaast bepaalt de pH in belangrijke mate of voedingsstoffen beschikbaar zijn voor het gras. Een veld kan voldoende bemest worden en toch matig groeien, simpelweg omdat de pH niet optimaal is. In dat geval zitten de voedingsstoffen wel in de bodem, maar kan het gras ze niet opnemen. Dat leidt niet alleen tot verminderde groei, maar ook tot inefficiënt gebruik van meststoffen, met het risico op uitspoeling naar het grondwater.

Invloed op bodemleven

Een onjuiste pH-waarde heeft ook invloed op de bodemstructuur en het bodemleven. In een te zure bodem komen metalen zoals aluminium en cadmium gemakkelijker vrij. Deze stoffen kunnen de wortelgroei verstoren en de ontwikkeling van de grasmat remmen.

Ook wormen, bacteriën en nuttige schimmels functioneren het beste bij een gematigde zuurgraad. Wanneer de bodem te zuur wordt, neemt hun activiteit af, terwijl bepaalde schadelijke schimmels juist meer ruimte krijgen. Organisch materiaal wordt dan minder goed afgebroken, waardoor een dikke viltlaag kan ontstaan. Die viltlaag belemmert de opname van water en lucht in de bodem, met als gevolg een slechter doorwortelde grasmat en een verhoogde kans op ziekten.

pH meten

Om problemen te voorkomen is het belangrijk om de pH-waarde regelmatig te meten. Dat kan met teststrips, een digitale pH-meter of via laboratoriumonderzoek.

Teststrips zijn goedkoop en geven snel een indicatie, maar zijn minder nauwkeurig. Een digitale pH-meter is preciezer, mits deze goed wordt onderhouden en regelmatig wordt gekalibreerd. Laboratoriumanalyse biedt het meest betrouwbare beeld en is vooral aan te raden wanneer een veld structureel problemen vertoont.

Het is daarbij belangrijk om steeds dezelfde meetmethode te gebruiken. De gemeten waarde kan per methode verschillen, waardoor vergelijken alleen zinvol is als er consistent wordt gemeten.

Bijsturen van de pH

Wanneer een veld te zuur is, kan bekalken helpen om de pH te verhogen. Het is belangrijk om het juiste product te kiezen en rekening te houden met het juiste moment van toediening, omdat kalk tijd nodig heeft om in de bodem te reageren.

Wanneer de pH-waarde te hoog is, is bijsturen complexer. In sommige gevallen kan bemesting met een verzurende werking uitkomst bieden, maar dit vraagt om zorgvuldige toepassing om schade aan het bodemleven te voorkomen.

Veel clubs werken daarnaast met dresszand of beregeningswater dat een hogere pH heeft dan gewenst. Ook dit kan de lichtzure balans verstoren. Het is daarom verstandig om deze materialen periodiek te laten analyseren.

Beheer als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Het bewaken van de pH-waarde is een taak voor zowel bestuur als vrijwilligers. Besturen kunnen zorgen voor periodiek bodemonderzoek en voldoende middelen om waar nodig bij te sturen. Vrijwilligers en veldbeheerders signaleren tijdens het seizoen of de groei achterblijft en of er mogelijk sprake is van een pH-probleem.

Hoe beter de pH-waarde wordt bewaakt, hoe vitaler en sterker de grasmat blijft. Dat betekent minder ziektedruk, minder herstelwerk en efficiënter gebruik van meststoffen.

Een veld dat groeit in een bodem met de juiste pH heeft meer veerkracht, blijft egaler en kan meer speeluren aan. Door te investeren in kennis en regelmatige metingen leggen clubs een stevige basis voor een duurzame, gezonde en goed bespeelbare grasmat.

De belangrijkste punten over pH op het voetbalveld:

• De pH-waarde geeft de zuurgraad van de bodem aan.
• Een onjuiste pH-waarde vermindert de beschikbaarheid van voedingsstoffen.
• De pH beïnvloedt het bodemleven en de bodemstructuur.
• Regelmatig meten is essentieel voor goed veldbeheer.
• Bijsturen kan, maar vraagt om zorgvuldige toepassing.
• Goed pH-beheer voorkomt problemen en draagt bij aan een duurzame grasmat.

Blijf op de hoogte!

Wil je niets missen van het Innovatieplatform gras? Klik hier of scan de QR-code om het WhatsApp-kanaal te volgen.