Verenigingsscheidsrechter Danitsja Koelewijn: 'Ga gewoon beginnen'

Danitsja Koelewijn: 'Hoe vaker je fluit, hoe zelfverzekerder je wordt'. - Foto: KNVB Media

Scheidsrechter worden? Danitsja Koelewijn (18) had er nooit over nagedacht. Totdat ze bij haar nieuwe club op het aanmeldformulier een vrijwilligerstaak moest aankruisen. Inmiddels is ze de enige vrouwelijke scheidsrechter bij haar club VV SEH. “Hoe vaker je fluit, hoe zelfverzekerder je wordt. Ook buiten het veld.”

Naam: Danitsja Koelewijn (18)
Club: VV SEH uit Heerde
Functie: verenigingsscheidsrechter, speelster Vrouwen 1
Studie: HBO Cultureel Erfgoed

Achter de frituur? No way

"Twee jaar geleden zijn we verhuisd, van Spakenburg naar Heerde. Toen ik me als nieuw lid aanmeldde bij SEH moest ik opgeven welke vrijwilligerstaken ik zou willen uitvoeren. Achter de bar of de frituur zag ik niet zitten. Dus heb ik maar ‘fluiten’ aangevinkt. Dat deed ik ook al bij mijn handbalclub. Ik was het eigenlijk al een beetje vergeten totdat ik op zomaar een maandagavond een belletje kreeg. SEH organiseerde met de KNVB de cursus verenigingsscheidsrechter; of ik mee wilde doen. Mijn eerste gedachte was: ojee, nu komt het echt terug. Toch zei ik ja. Mijn liefde voor sport is groot, dus ik wist eigenlijk al dat ik het leuk zou vinden. En het ook vrij makkelijk zou kunnen leren. Ik voetbal al mijn hele leven en kijk heel veel wedstrijden op tv, dus ik ken in de basis alle regels wel."

Mijn eerste wedstrijd

"Ja, dat was er eentje. Tijdens de opleiding, die vier avonden in beslag neemt, is het ook de bedoeling dat je een wedstrijd gaat leiden. In mijn geval was dat JO15 dat het opnam tegen de koploper. Vooraf had ik beide coaches geïnformeerd dat het mijn eerste wedstrijd was. Of die boodschap is doorgegeven aan de speler weet ik niet, want ik werd flink uitgescholden door de spelers van de bezoekende club. Ik heb de coach duidelijk gemaakt dat ze rustig aan moesten doen, anders zou ik rood geven. Daarop haalde hij zijn aanvoerder van het veld en werd het beter."

Leuke interactie met de meiden

"Na die eerste ervaring vond ik het heel eng om weer te gaan fluiten. Toch ben ik doorgegaan. Ik vond het toch wel heel erg leuk en ik houd enorm van sport. Ik voetbal al mijn hele leven – bij VV Eemdijk, SV Spakenburg en nu SEH. En handbal bij CVO in Vaassen. Bij de club gaf ik aan dat ik voorlopig alleen nog wedstrijden van meidenteams wilde leiden. Dat gaat goed. De sfeer is anders en ik ben nooit uitgescholden. Je hebt soms heel leuke interactie. Zo kwam er eens een meisje heel blij naar me toe. Ze vond het zo leuk dat ik de scheidsrechter was. Had ze nog nooit meegemaakt. Dat kan kloppen, want in de 12 jaar dat ik zelf voetbal heb ik slechts eenmaal een vrouwelijke scheidsrechter meegemaakt."

Hoe ga je starten?

"Tijdens een KNVB panelbijeenkomst waar ik onlangs te gast was, merkte ik dat andere meiden best zouden willen fluiten, maar het moeilijk vinden om te beginnen. Ze waren bang dat ze het niet goed zouden doen. Dat herken ik wel. Ik was ook bang om fouten te maken. Als vrouw heb je het gevoel dat je extra moet bewijzen dat je het kan. En vanuit mezelf wilde ik geen last zijn als scheidsrechter, geen wedstrijd verklooien. Daar heb ik nu allemaal veel minder last van. Een kwestie van ervaring en houding. De meeste spelers kennen de regels echt niet beter dan ik ze ken. En hoe vaker je fluit, hoe zelfverzekerder je wordt. Je leert vooral dat je altijd achter je eigen beslissing moet blijven staan als je ergens voor fluit. Het is jouw waarneming, jouw beslissing. Ben je het er niet mee eens? Dat kan, maar pas na de wedstrijd kunnen we het erover hebben."

Moeder langs de lijn

"Als ik een wedstrijd leid, dan is mijn moeder bijna altijd langs het veld te vinden. Ze is niet zo’n voetbalfan, maar vindt het wel heel leuk om mij te zien fluiten. Veel leuker dan bij mij als speelster te kijken. Ze let op de keuzes die ik maak en hoe ik over het veld beweeg. Ik vind het super fijn dat zij daar is. Het helpt me. Als scheidsrechter sta je toch alleen. Jij bent degene die de beslissingen neemt waar anderen altijd wel iets van vinden. Dan is het prettig als er iemand aanwezig is die er altijd voor mij is. En als het publiek begint te schelden, dan zegt ze er wat van. “Doe eens normaal.” Vaak helpt dat ook. Mensen zijn toch verbaasd dat iemand er wat van zegt."

Energie en zelfvertrouwen

"Sinds ik voetbalwedstrijden leid, voel ik veel meer zelfvertrouwen. Laatst was ik op een netwerk event. Daar moest ik vroeger niet aan denken, maar nu durfde ik onbekende mensen gewoon aan te spreken. Dat kan me alleen maar iets goeds brengen, dacht ik bij mezelf. En zo niet, ook prima. Dus gewoon doen. Als scheidsrechter leer je omgaan met verschillende emoties en hoe je mensen het beste kunt benaderen. Ook besef je dat het niet erg is om een keer een fout te maken, zolang je maar je best doet. Daarnaast geeft het me zoveel energie. Je geeft anderen de gelegenheid om lekker te voetballen, en te motiveren dat sport hartstikke leuk is. Zelf haal ik mijn hele leven zoveel plezier uit het voetbal, dat gun ik anderen ook."

Stoppen? Dan lekker fluiten

"De opleiding SOIII behoort tot de mogelijkheden. Ik denk erover na, want het lijkt me heel leuk. Al slokt de studie en het zelf voetballen en handballen ook veel tijd op, en ik vind het nog te leuk om zelf te spelen. Misschien voor later, want als ik ooit stop met voetbal dan wil ik zeker blijven fluiten. Voor nu blijf ik zeker actief als verenigingsscheidsrechter van SEH. En niet alleen bij de meiden. Inmiddels fluit ik ook weer wedstrijden van de jongens. Met plezier, en support vanuit de vereniging."

Tips voor de twijfelaars

"Ik heb er twee. De belangrijkste: gewoon gaan doen als het je leuk lijkt. Twijfel niet teveel aan jezelf. Gewoon beginnen en niet teveel over nadenken. Fouten maak je sowieso en dat is helemaal niet erg. Daar leer je van. Het is veel belangrijker dat je juist veel blijdschap aan anderen geeft. En sta je eenmaal op het veld, dan is je uitstraling belangrijk. Laat maar zien dat je zelfverzekerd bent en sta altijd achter een genomen beslissing. Oh ja, en altijd blijven lachen en vriendelijk zijn. Dat werkt ook aanstekelijk."