Voetbalpubliek stelliger tegen discriminatie en komt vaker in actie

Het doel van Discriminatie = Kansloos is gedragsverandering, met name om omstanders in de actiestand te krijgen. - Foto: KNVB Media

Voetballers en andere voetballiefhebbers keuren discriminatie vaker en stelliger af. Bij een incident komen ze ook eerder in actie en daarmee verschuift de norm de goede kant op. Dat blijkt uit representatief onderzoek van MarketResponse voor de campagne Discriminatie = Kansloos.

88% vindt schelden op basis van iemands huidskleur, afkomst, geloof of seksuele geaardheid onacceptabel. Anderhalf jaar geleden was dit 85%. Het percentage voetballiefhebbers dat discriminerende spreekkoren ‘kansloos gedrag’ vindt steeg van 82% naar 87%. Men is bovendien veel stelliger over discriminatie geworden. Zo nam bij de eerste stelling de categorie ‘helemaal mee eens’ toe van 52% naar 61% (de rest was het er ‘mee eens’). Bij de tweede stelling steeg dit van 49% naar 58% De groep die ‘neutraal’ invulde daalde respectievelijk van 10% naar 8% en van 13% naar 10%.

Vaker in actie

Het onderzoek is verricht om het effect van de campagne in beeld te brengen. Het doel van Discriminatie = Kansloos is gedragsverandering, met name om omstanders in de actiestand te krijgen (omstanders hebben bij incidenten veel invloed op zowel de dader als het slachtoffer). Er worden verschillende mogelijkheden om in actie te komen onder de aandacht gebracht. Dat lijkt effect te hebben: 63% van de ondervraagden vindt dat ze door de campagne geneigd zijn eerder zelf in te grijpen.

Eén van de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek is dat getuigen en slachtoffers zeggen het afgelopen seizoen vaker actie ondernomen te hebben na een incident. Dit steeg van 36% naar 40%. Daarbij is er een groot verschil tussen degenen die bekend zijn met de campagne (44%) en degenen die de campagne niet kennen (24%). Wat zij toen gedaan hebben is de dader aanspreken (65%), een melding doen bij DiscriminatieMelder.nl of de KNVB (39%) of het de trainer (37%) of scheidsrechter (29%) laten weten.

1.000 clubs

69% van het voetbalpubliek zegt de campagne gezien te hebben op tv, online, in de bioscoop, op het sportpark of dankzij de buitenreclame rondom stadions. Inmiddels dragen 1.000 voetbalclubs zelf de norm Discriminatie = Kansloos uit met bordjes, tegels, vlaggen en posters op het eigen sportpark. Van de ondervraagden zegt 90% dat zij het belangrijk vinden dat ‘het voetbal’ laat weten discriminatie onacceptabel te vinden. 88% vindt dat de eigen club dit moet laten zien.

Voetbal brengt in Nederland 10 miljoen mensen samen die verschillen in onder meer kleur, afkomst en overtuigingen. Die verbindende kracht is uniek. Discriminatie doet het tegenovergestelde en staat haaks op waar het voetbal voor staat, het beschadigt mensen en het voetbal. Daarom wordt het door de KNVB samen met de Rijksoverheid volop bestreden met het programma Ons Voetbal Is Van Iedereen. Eén van de 22 onderdelen hiervan is de campagne Discriminatie = Kansloos, die op 25 september 2024 van start ging.

Over het onderzoek

Voor het onderzoek zijn 999 personen ondervraagd die allemaal een link met voetbal hebben: ze zijn amateurvoetballer, volgen de wedstrijden in het betaald voetbal, gaan naar de stadions etc. Dit vond plaats in december van het vorig jaar. In mei 2024 was er eerder een meting (0-meting) zodat de ontwikkeling over de afgelopen 15 maanden in beeld kon worden gebracht.