Bestuurlijke maatregel: bescherming scheidsrechters

Iedere scheidsrechter hoort met plezier en in een veilige omgeving een wedstrijd te kunnen leiden. Gelukkig gaat dat bij verreweg de meeste wedstrijden goed. Wanneer er toch sprake is van ernstige misdragingen richting een (assistent-)scheidsrechter, kan de KNVB ingrijpen met de bestuurlijke maatregel bescherming scheidsrechters. In het seizoen 2025/'26 gebeurde dat rond de 300 keer, waarvan ongeveer 100 keer bij jeugdteams. De maatregel geeft verenigingen de gelegenheid om stil te staan bij wat er is gebeurd en samen te werken aan het voorkomen van herhaling.

Een positief gegeven is dat de meeste teams die een bestuurlijke maatregel krijgen opgelegd, daarna niet opnieuw met de maatregel te maken krijgen. Dat onderstreept het belang van aandacht voor bewustwording, sportiviteit en respect.

Wat houdt de bestuurlijke maatregel in?

Wanneer spelers, stafleden of in bepaalde gevallen supporters zich ernstig misdragen richting een (assistent-)scheidsrechter, kan het bestuur amateurvoetbal van de KNVB besluiten om de wedstrijden van het betreffende team twee weken op te schorten. Het gaat bijvoorbeeld om fysiek geweld, ernstige verbale agressie of bedreiging.

De geplande wedstrijden worden uitgesteld en waar mogelijk op een later moment ingehaald. De maatregel staat los van een eventuele tuchtrechtelijke procedure en leidt op zichzelf niet tot een boete of puntenaftrek. Het doel is niet om een team extra te bestraffen, maar om bewustwording te creëren. De twee weken bieden verenigingen de gelegenheid om met spelers, trainers en andere betrokkenen het gesprek aan te gaan over wat er is gebeurd en welke stappen nodig zijn om herhaling te voorkomen.

Waarom is de maatregel belangrijk?

Iedere week zetten duizenden (assistent-)scheidsrechters vanuit zowel de vereniging als de KNVB zich in om wedstrijden mogelijk te maken. Hoewel het op de meeste voetbalvelden goed gaat, kunnen ernstige misdragingen grote impact hebben op de betrokken scheidsrechter. Daarom vinden we het belangrijk om in dergelijke situaties snel te kunnen handelen, duidelijk te maken dat we achter de scheidsrechter staan en dat de veiligheid van scheidsrechters voor de KNVB topprioriteit is.

De bestuurlijke maatregel is daarbij één van de instrumenten waarmee we werken aan een positieve voetbalcultuur. Niet alleen door grenzen te stellen wanneer dat nodig is, maar vooral ook door verenigingen te stimuleren zelf verantwoordelijkheid te nemen voor een veilige en plezierige voetbalomgeving.

Twee weken om samen aan verbetering te werken

De periode zonder wedstrijden biedt verenigingen de gelegenheid om samen met het team stil te staan bij sportiviteit, respect en de veiligheid van scheidsrechters. Wat is er gebeurd? Welke impact heeft dit gehad? En vooral: hoe zorgen we ervoor dat dit in de toekomst niet opnieuw gebeurt?

Verenigingen kunnen deze periode bijvoorbeeld benutten om:

• Met spelers, trainers en begeleiders in gesprek te gaan over gedrag en verantwoordelijkheid.
• Bestaande afspraken over sportiviteit en respect opnieuw onder de aandacht te brengen.
• Te bekijken hoe scheidsrechters voor, tijdens en na wedstrijden beter kunnen worden ondersteund.
• Ook binnen andere teams en de vereniging als geheel aandacht te besteden aan een positieve voetbalcultuur.

Om verenigingen hierbij te helpen, sturen we na het opleggen van de maatregel een vragenlijst. Daarin wordt gevraagd wat de vereniging al doet op het gebied van sportiviteit, respect en de veiligheid van scheidsrechters. Ook wordt gevraagd welke ondersteuning vanuit de KNVB gewenst is. De maatregel biedt daarmee niet alleen ruimte om terug te kijken op een incident, maar vooral om samen vooruit te kijken.

De meeste teams krijgen niet opnieuw met de maatregel te maken

De ervaringen laten zien dat de meeste teams na een bestuurlijke maatregel niet opnieuw met deze maatregel te maken krijgen. Het percentage teams waarbij herhaling voorkomt, is laag. Dat is een bemoedigend gegeven.

Tegelijkertijd zijn er situaties waarin meer ondersteuning of een aanvullende aanpak nodig is. Bijvoorbeeld wanneer een team meerdere keren betrokken is bij ernstige misdragingen of wanneer binnen één vereniging verschillende teams een maatregel krijgen opgelegd.

De KNVB beschikt hiervoor over aanvullende mogelijkheden, zoals de bestuurlijke maatregel bij twee keer schuld aan collectief wangedrag en de aanpak risicoverenigingen.

Hoe beslist de KNVB of de maatregel wordt toegepast?

Het bestuur amateurvoetbal neemt dit besluit op basis van de verklaring van de betrokken (assistent-)scheidsrechter. Hierdoor kan de KNVB snel handelen wanneer sprake is van ernstige misdragingen. De maatregel is gericht op bewustwording en het voorkomen van herhaling en staat los van een eventuele tuchtrechtelijke procedure.

Waarom vindt er vooraf geen hoor en wederhoor plaats?

De bestuurlijke maatregel is bedoeld om na een ernstig incident snel een periode van bezinning mogelijk te maken. Daarom vormt de verklaring van de (assistent-)scheidsrechter de basis voor het besluit. De KNVB hecht grote waarde aan de onafhankelijke positie van scheidsrechters en neemt hun verklaringen serieus.

We begrijpen dat het tijdelijk opschorten van wedstrijden ingrijpend kan zijn voor een team en vereniging. Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen de bestuurlijke maatregel en het tuchtrecht. Bij de bestuurlijke maatregel worden geen boetes opgelegd of punten in mindering gebracht. De wedstrijden worden waar mogelijk opnieuw ingepland.

Kan er naast de bestuurlijke maatregel ook een tuchtstraf volgen?

Ja. Beide procedures staan los van elkaar en hebben een verschillend doel. De bestuurlijke maatregel richt zich op bewustwording en het voorkomen van herhaling. De onafhankelijke tuchtrechtelijke organen van de KNVB beoordelen of sprake is van een overtreding en of een straf moet worden opgelegd.Tijdens deze procedure worden ook verklaringen van andere betrokkenen meegenomen.

Wat gebeurt er als iemand in de tuchtzaak wordt vrijgesproken?

Het kan voorkomen dat een speler of staflid wordt vrijgesproken nadat een bestuurlijke maatregel is toegepast. Dat betekent niet automatisch dat de bestuurlijke maatregel onterecht was. Beide procedures hebben immers een andere doelstelling en beoordelingswijze.

Mocht blijken dat een scheidsrechter een onjuiste verklaring heeft afgelegd, dan nemen we dat serieus en wordt dit met de betreffende scheidsrechter besproken.

Samen werken aan een veilige voetbalomgeving

Een veilige en plezierige voetbalomgeving creëren we met elkaar. De KNVB ondersteunt verenigingen daarbij, maar het begint op de club zelf: bij bestuurders, trainers, spelers, vrijwilligers en supporters.

Door met elkaar in gesprek te blijven, duidelijke afspraken te maken en verantwoordelijkheid te nemen, zorgen we ervoor dat scheidsrechters hun wedstrijden met plezier en vertrouwen kunnen blijven leiden. Dankzij de inzet van duizenden scheidsrechters kunnen ieder weekend bijna een miljoen voetballers genieten van onze mooie sport.