Willem is de 'King van de Kiosk' bij VV Zeelandia Middelburg

Willem runt op zaterdagochtend de kiosk langs het hoofdveld van VV Zeelandia Middelburg. - Foto: KNVB Media

Voetbal is het grootste sociale netwerk van Nederland. In deze serie gaan we op zoek naar de verhalen die het cement vormen van de samenleving. Dit keer vanuit Middelburg: hoe VV Zeelandia Middelburg samen met Kinderkracht Hulpverlening betekenisvolle dagbesteding biedt aan mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking en tegelijk extra ondersteuning krijgt bij het dagelijkse verenigingswerk.

"Dit mis ik soms", zegt Willem (29). 

Willem heeft het syndroom van Down. Hij kijkt naar Niels die tegenover hem zit aan een tafel in de kantine van VV Zeelandia Middelburg. De ruimte is spic en span op vrijdagmiddag, klaar voor weer een voetbalweekend bij de club met meer dan 1400 leden aan de rand van Middelburg.

Clubman

Niels Luteijn (32) is voor Willem een held. Niets meer en niets minder. Hij neemt een hap van zijn boterham. Bij de vraag wie zijn favoriete voetballer is, knikt hij naar de man die als spits van VV Zeelandia Middelburg die afgelopen seizoen meer dan dertig doelpunten scoorde. "Hij is echt fantastisch."

De setting roept bij Willem warme herinneringen op aan het begin in 2023. Ze kennen elkaar al veel langer, veertien jaar om precies te zijn. Niels is namelijk geen eerste elftalspeler die zijn wedstrijdje speelt en daarna snel weer naar huis gaat. Niels is een clubman bij wie het groen en wit door de aderen stroomt.

Voetbal+

Zijn hart klopt bovendien voor de zorg en dus was het niet meer dan logisch dat hij het Voetbal+ team van Willem ging trainen. Elke week stonden ze met een cluppie van tien spelers op het veld. "Dat was leuk hè Willem", zegt Niels. Willem knikt. "Ik heb daar veel vrienden gemaakt."

Niels rolde per toeval de zorg in. "Ik volgde de studie Sport en Bewegen. In het derde jaar deden we een project met fitnessbegeleiding van jongvolwassenen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. Dat raakte direct een snaar." Vanaf dat moment wist hij waar zijn toekomst lag. Hij ging naar Bali om les te geven in het speciaal onderwijs. Terug in Nederland deed hij ervaring op als een-op-een begeleider op een zorgboerderij. Om vervolgens als psychomotorisch therapeut en bewegingsagoog te werken in de kinderrevalidatie binnen het speciaal onderwijs. Niels: "Zeg maar alles wat met sport en bewegen te maken heeft voor kinderen met een beperking, psychische kwetsbaarheid of ondersteuningsvraag."

Puur

“Wat het werk zo mooi maakt? Het contact met de mensen. Ik waardeer het directe en open contact. Mensen laten vaak duidelijk merken hoe ze zich voelen en wat ze van je vinden. Heel puur.” Een baan die veel voldoening geeft, wat wil je nog meer. Toch had Niels nog een droom: een eigen bedrijf opstarten. In de zorg uiteraard. "Vanuit mijn werk in het speciaal onderwijs wist ik dat er altijd vraag is naar zinvolle dagbesteding. En op de club hoorde ik geluiden dat het steeds moeilijker was om vrijwilligers te vinden."

Waarom die twee niet samenbrengen dacht Niels in de zomer van 2023. Het bedrijf ‘Kinderkracht Hulpverlening’ was geboren. "We begonnen klein. Met Willem en Björn en een paar dagdelen per week. Kijken of het werkt. Er zijn wel meer vormen van dagbesteding midden in de samenleving. Willem werkt bijvoorbeeld ook bij restaurant 'Brownies en Downies' in Goes. Maar van sportverenigingen kende ik het nog niet."

Hesjes wassen van alle teams

En of het werkt. Ruim drie jaar later zijn er elke dag gemiddeld zeven mensen aan het werk voor de club. "We leveren hier enorme prestaties", zegt Willem. Hij somt op wat hij en zijn collega's allemaal wel niet doen. "We zorgen dat het hier elke dag schoon is. Van de toiletten tot alle stoelen. Kijk maar, het ziet er allemaal goed verzorgd uit."

"De koelkast vullen we aan. Net als de theezakjes en bakjes met melk en suiker. Op maandag ruimen we alle troep van het weekend op en dweilen we de vloer in de kantine."

"Vergeet de hesjes niet Willem", zegt Niels. "Oh ja, we wassen de hesjes van alle teams. En als het eerste thuis speelt, hangen we op vrijdag de shirtjes klaar in de kleedkamer."

Iedereen voelt zich gezien

Melissa, een van de fulltime begeleiders bij Kinderkracht Hulpverlening onderbreekt hem. Het is 12.30, tijd voor de wandeling. Elke dag maakt de groep een rondje van een half uur om het sportpark. "We bewegen veel en zijn veel buiten", zegt Niels. "Het groen houden we ook bij. Nieuwe deelnemers krijgen de tijd om te wennen aan het ritme en de werkzaamheden. We kijken per persoon wat passend is en bouwen dat rustig op."

Marijn rent enthousiast voor de troepen uit en gaat op een bankje liggen. Niels ziet het met een glimlach aan. "Marijn was in het begin heel terughoudend en zocht nog weinig contact. Dan is dit heel mooi om te zien. We proberen maatwerk te bieden. Wie is de persoon en wat past het beste bij hem of haar. We hebben wel het gevoel dat iedereen hier echt op zijn plek zit, dat iedereen zich gezien voelt."

Zelfstandigheid

Volgens Niels hangt dat samen met de plek waar de deelnemers werken; een voetbalclub staat midden in de samenleving. "De kern van wat we doen is dat deelnemers vaardigheden ontwikkelen en taken zo zelfstandig mogelijk leren uitvoeren, met ondersteuning waar nodig. We gebruiken bijvoorbeeld foto’s, verdelen taken in kleine stappen of werken met kleurenstickers. Zo stimuleren we dat stapje extra groei. En als je dan ziet dat ze na vijf à zes maanden een bepaalde vaardigheid zelfstandig kunnen uitvoeren, dan is dat te gek. Het maakt hen heel trots. Ze kunnen iets zonder begeleiding doen, dat geeft zelfvertrouwen.”

Na de middagpauze verdeelt Melissa de taken. Nina gaat stofzuigen; Robin de koelkast bijvullen; Björn vouwt de schone hesjes.

"Is de Kiosk al gevuld Willem?"

"Bijna", zegt Willem. "Oké, ga daar dan maar mee verder. En als je klaar bent, kun je Robin helpen."

Kiosk

De kiosk is een houten verkoopkraam naast de enorme tribune van VV Zeelandia Middelburg. Willem staat hier elke zaterdagochtend van 9.00 tot 12.00 om koffie, thee en limonade te verkopen. Vlak voordat de mensen een plaatsje in de zon of beschutting tegen de regen zoeken, kunnen ze bij hem terecht voor een versnapering. "Ze noemen me de 'King van de Kiosk'", zegt Willem met fonkelende ogen. "Morgen verkoop ik ook bakjes fruit. Die hebben we zojuist gemaakt. Binnenkort heb ik ook weer soep met broodjes. Die maken we ook zelf."

Als alle taken zijn gedaan, gaan de voetbalschoenen aan. Willem pompt de ballen op. In een oogwenk krioelt het van de spelers op het hoofdveld. Van heinde en verre komen spelers naar Sportpark Veerse Poort om mee te trainen met het Voetbal+ team. "We hebben nu een lijst met zestig deelnemers", zegt Niels. "Dat betekent dat we groepen van verschillende niveaus kunnen maken. Dan wordt het voor iedereen leuker."

Puzzelstukjes

De opkomst blijft deze middag met dertig deelnemers iets achter bij de verwachtingen. De herfstvakantie is zojuist begonnen in de regio en uit de donkergrijze lucht begint het steeds harder te druppelen. "We zijn niet van suiker", zegt Robin. Even later gaat hij voor in de warming-up. Erik is een van de clubvrijwilligers die komt helpen bij de training. "We committeren ons als leden per seizoen aan twintig uur vrijwilligerswerk en ik krijg hier altijd zoveel energie van."

Zo vallen veel puzzelstukjes in elkaar. En dat allemaal dankzij een 'brainwave' van Niels in de zomer van 2023. Een vrijwilliger gaat vol energie het weekend in; ouders zien hun kind opbloeien; medewerkers halen voldoening uit hun werk; kantine en sportpark liggen er spic en span bij. En het belangrijkste: Willem, Nina, Robin, Björn en de andere deelnemers hebben een betekenisvolle plek binnen de vereniging en dragen zichtbaar bij aan het clubleven.

Niet onopgemerkt

Het is niet onopgemerkt gebleven. Kinderkracht Hulpverlening is met hetzelfde idee inmiddels ook actief bij VV Kloetinge, MZC'11 in Zierikzee en NAC Breda. RBC Roosendaal en Terneuzen zullen snel volgen. Dat betekent dat Niels zijn aandacht moet verdelen en niet meer altijd bij VV Zeelandia Middelburg is. Dat doet Willem wel eens terugverlangen naar de begintijd.

"Maar Niels blijft een icoon."

Handreiking sociale sportwerkplek

Voor veel mensen met een beperking, psychische kwetsbaarheid of ondersteuningsvraag is meedoen in de samenleving niet vanzelfsprekend. Een sociale sportwerkplek kan uitkomst bieden zo laat het verhaal van Kinderkracht Hulpverlening en VV Zeelandia Middelburg zien. De KNVB heeft daarom in samenwerking met het Kenniscentrum Sport en Bewegen, de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland en 's Heeren Loo een handreiking ontwikkeld

In deze handreiking Sociale sportwerkplekken leer je wat een sociale sportwerkplek is en kun je checken of zo’n plek bij jouw sportvereniging past. Ook lees je hoe je in vier stappen een sociale sportwerkplek kunt organiseren.

Handreiking sociale sportwerkplek Lees hier of een sociale sportwerkplek bij jouw vereniging past en hoe je die kunt organiseren.

Kinderkracht Hulpverlening Maak kennis met Kinderkracht Hulpverlening.

Voetbal is het grootste sociale netwerk van Nederland. Welk verhaal verdient volgens jou een plek in deze serie? Laat het ons weten via maatschappelijk@knvb.nl.