Data, vakmanschap en samenwerking leiden tot grasvelden van topkwaliteit op KNVB Campus

Leendert Breen, Richard de Ligt en Pascal Agterberg. - Foto: KNVB Media

‘Er liggen hier drie trainingsvelden, maar het zijn eigenlijk drie stadionvelden’, zegt fieldmanager Leendert Breen vol trots over de voetbalvelden op de KNVB Campus in Zeist. Hij onderstreept hiermee de kwaliteit die het bedrijf Agterberg nastreeft om er zo voor te zorgen dat bijvoorbeeld het Nederlands elftal zich optimaal kan voorbereiden op een interland. Al meer dan dertig jaar is de Utrechtse aannemer verantwoordelijk voor het onderhoud van de campus. Agterberg is tevens deelnemer aan het Innovatieplatform Gras dat de kwaliteit van voetbalvelden wil verhogen.

Auteur: Wijnand Meijboom, vakblad Fieldmanager

Deze doelstelling van het platform sluit naadloos aan op het streven van de vijf man sterke Zeister onderhoudsploeg die elke dag op het terrein actief is. Vlak voor de nieuwe interlandperiode zijn ze druk om alle puntjes op de i te zetten. ‘Wij zijn als bedrijf natuurlijk trots dat wij dit voor de KNVB doen. Het moet gewoon goed zijn en wij mogen geen steken laten vallen. Zeker bij een eerste training moet alles er strak uitzien, anders blijft het hangen en hoor je het de hele week terug’, aldus uitvoerder Pascal Agterberg. Dat alles daadwerkelijk ook goed is, weten de fieldmanagers mede dankzij de data waarmee zij werken.

Meten en vakmanschap vormen de basis van vrijwel alle onderhoudsbeslissingen op de campus. De velden worden het hele jaar door gemonitord. Daarbij gaat het vooral om de zogenoemde performance van het veld: de manier waarop spelers het veld ervaren. ‘We meten op achttien punten op het veld en daar komen allerlei waardes uit’, vertelt hij. Hardheid en torsie vormen daarbij belangrijke onderdelen. De resultaten van die metingen worden ook gebruikt wanneer een vertegenwoordigend elftal speelt.

In de weken voorafgaand aan een interland wordt bovendien het betreffende stadionveld meerdere keren bemeten door een medewerker van Agterberg. Daarmee ontstaat een beeld van de omstandigheden die spelers kunnen verwachten. Volgens uitvoerder Pascal Agterberg draait het daarbij vooral om voorspelbaarheid. ‘Je maakt van een minder goed veld niet ineens een topveld. Maar je kunt wel inzichtelijk maken wat een team kan verwachten. Daar zit de waarde van die data.’ In aanloop naar het afgelopen WK voetbal reisden medewerkers van Agterberg zelfs naar New York en Kansas City om daar veldmetingen te verrichten.

Boot-index

De verzamelde gegevens worden altijd vertaald naar praktische informatie voor de begeleidende staf van de teams. Op basis van de meetresultaten wordt onder meer een zogenaamde boot-index opgesteld. Die geeft een indicatie welk type schoenen het beste aansluit bij de omstandigheden op het veld. Wanneer een veld bijvoorbeeld gladder is dan gebruikelijk, kan dat van invloed zijn op de optimale noppenkeuze.

‘Die informatie delen we vooral met de medische staf’, zegt Agterberg. ‘Zij kunnen daar vervolgens hun eigen afwegingen in maken.’ In de praktijk kiezen spelers vaak nog voor de schoenen waar zij zich het prettigst bij voelen. Volgens Breen ligt daar nog volop potentie. ‘Het is nog geen Formule 1 waarin vlak voor de wedstrijd even andere banden worden gemonteerd. Maar doordat we inmiddels veel data hebben verzameld, kunnen we wel steeds beter voorspellen wat spelers mogen verwachten.’

Praktijkkennis die Agterberg opdoet en heeft opgedaan in onder andere Zeist wordt ook ingezet binnen het Innovatieplatform Gras. ‘Wij hebben geen eigen productinnovatie, maar we werken wel dagelijks met alle losse componenten die nodig zijn om een goed voetbalveld neer te leggen’, aldus commercieel directeur Richard de Ligt. Kennisdeling is een van de redenen waarom Agterberg deelneemt aan het Innovatieplatform Gras. De Ligt ziet dat de samenwerking tussen de deelnemers zich steeds verder ontwikkelt.

‘In het eerste jaar waren veel partijen nog zoekende naar hun rol binnen het platform. Iedereen heeft zijn eigen specialisme en kennisgebied. Inmiddels merk je dat de gesprekken steeds constructiever worden. Tijdens bijeenkomsten hoor je waar anderen mee bezig zijn en ontstaan er steeds meer inhoudelijke discussies.’

Champions League-niveau

Op de campus zelf wordt niets aan het toeval overgelaten. Elke week bespreekt het onderhoudsteam welke werkzaamheden noodzakelijk zijn. ‘We kijken naar de data, maar gebruiken ook ons gezond verstand’, leggen Breen en Agterberg uit. ‘Het is niet zo dat we ’s morgens bedenken wat we eens gaan doen. We werken volgens een onderhoudsplanning en sturen voortdurend bij op basis van wat we meten en wat we zien.’ Niet alles laat zich immers vangen in cijfers. Zo kan een ervaren fieldmanager aan de grasopbrengst of aan de kleur van het gras zien dat een veld bijvoorbeeld extra voeding nodig heeft.

Bovendien wordt iedere drie weken een grasmonster naar een laboratorium gestuurd om de voedingsstoffen in de plant te analyseren. Die analyses helpen het bedrijf ook bij een ander belangrijk doel: het terugdringen van de stikstofinput en daarmee het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Door nauwkeurig te kijken welke voedingsstoffen daadwerkelijk door de plant worden opgenomen, kan de bemesting steeds verfijnder worden afgestemd. Altijd in overleg met een externe adviseur.

De vele bomen rond de velden in Zeist maken het onderhoud extra uitdagend. Deze bosrijke omgeving zorgt immers voor meer schaduwplekken waardoor vocht langer blijft liggen en de kans op schimmels groter wordt. Om die reden beschikt Agterberg over verrijdbare lampen. ‘Eigenlijk verwachten onze opdrachtgevers hier een veld op Champions League-niveau’, zegt Breen. ‘Daar horen ook hulpmiddelen bij die je normaal vooral in stadions ziet.’

Hoewel de campus niet beschikt over dezelfde aantallen lampen als grote stadions, worden ze wel ingezet op de kwetsbare plekken waar extra ondersteuning noodzakelijk is. Dit past bij de ambitie waarmee de velden worden onderhouden.

Hybride systeem

Twee jaar geleden zijn de drie velden grondig gerenoveerd en voorzien van een vernieuwd hybride systeem. Daardoor zijn de velden nog beter bestand tegen intensief gebruik en extreme weersomstandigheden. Het onderhoudsteam merkt dat de velden ook tijdens droge of juist natte periodes uitstekend presteren.

Dit hoge niveau wordt zelfs buiten de landsgrenzen opgemerkt. Teams uit binnen- en buitenland trainen regelmatig op de KNVB Campus. Zo koos Olympique Marseille al twee jaar bewust voor Zeist vanwege de kwaliteit van de trainingsvelden. Iets waar de onderhoudsploeg trots op is. ‘Hun aftermovie is een miljoen keer bekeken en dat is natuurlijk mooie reclame voor ons.’

Pascal Agterberg benadrukt dat dergelijke kwaliteit niet overal vanzelfsprekend is. ‘Bij grote betaaldvoetbalorganisaties ligt de lat net zo hoog als hier. Maar clubs hebben niet allemaal dezelfde budgetten, machines of personele bezetting. Dit maakt vergelijkingen soms lastig.’ Volgens hem zouden harde feiten en objectieve metingen dan ook een grotere rol mogen spelen bij de beoordeling van de veldencompetitie van de VVCS. ‘Nu wordt er nog veel gekeken naar beleving. Terwijl factoren als onderhoudsbudget, stadionontwerp, beschikbare machines en meetgegevens minstens zo veel zeggen over de kwaliteit van een veld.’

Xavi en Van Gaal

Naast alle metingen blijft de mening van de voetballers wel belangrijk voor de fieldmanagers van Agterberg. Via de teammanager ontvangt de onderhoudsploeg regelmatig feedback van spelers. Soms zijn dat kleine opmerkingen die toch veel waarde hebben. Een keeper die een veld net iets te hard vindt of melding maakt van zand dat aan de bal blijft plakken, kan aanleiding zijn om onderhoudswerkzaamheden anders te plannen.

Zo besloot de ploeg na opmerkingen van een doelman om eerder te bezanden, zodat het zand meer tijd kreeg om in de grasmat te zakken. Volgens Breen en zijn collega’s zit de uitdaging van het vak mede in die op het oog kleine details. ‘Van een zeven naar een negen gaan is relatief eenvoudig. Maar van een negen naar een 9,5 wordt het steeds lastiger. Dan gaat het om de kleinste details.’

De ploeg van Agterberg is daar dagelijks druk mee. Zij hebben in de loop der tijd te maken gehad met verschillende bondscoaches. Inmiddels is ook kennisgemaakt met Xavi. Een van zijn voorgangers, Louis van Gaal, was heel duidelijk richting de fieldmanagers. Breen: ‘Toen hij hier kwam kennismaken, ging hij recht voor mij staan, keek me strak aan en zei: “Jij hebt verstand van gras en ik van voetbal.” Daarmee was eigenlijk alles gezegd. Hij heeft zich nooit met het onderhoud bemoeid.

Na elke training zei hij altijd: “Dank je wel.” Dat vond ik misschien wel het grootste compliment dat je kunt krijgen.’ Afgaande op de huidige staat van de velden, kan het niet anders dat Xavi, de begeleidende staf en de spelers in deze interlandperiode tevreden zullen zijn over de velden in Zeist. De fieldmanagers van Agterberg zijn dat sowieso. ‘De kwaliteit is hier hoog.’