Fieldmanagement na de droogte: kriebeleggen, beetje mest, beetje graszaad en gaan

Bodemleven is de basis van een goed veld. - Foto: KNVB Media

Op de vraag wat de sterkste plant ter wereld is, zullen de meeste mensen aan bomen denken. Woudreuzen in de Amazone bijvoorbeeld. Wij denken eerder aan gras. Denk maar aan wat er de afgelopen weken gebeurd is. Sportvelden die zes of meer weken geen drup water hebben gezien, krijgen één buitje regen en binnen een paar dagen kleurt het sportveld alweer voorzichtig groen.

Auteur: redactie Fieldmanager

Niks aan de hand, zou je daarom zeggen. Het komt dus vanzelf goed met mijn natuurgrasveld na die extreem droge periode. Dat is wat kort door de bocht. Gras is sterk, maar ook dankbaar voor goed beheer. En hoe ziet dat beheer er na zo’n extreme periode dan uit? De eerste behoefte van het gras na zo’n droge periode is natuurlijk water. Dat lijkt nu overal te vallen en zelfs op de best denkbare manier. Mooie zachte zomerbuien waarbij het water ruim de tijd krijgt om in de bodem te trekken. Geef dat proces vooral de tijd. Het water in de bodem zorgt dat het bodemleven weer wordt opgestart. En dat is uiteindelijk de basis van een goed veld.

Second spring

Het tweede aandachtspunt is dat je de grasmat weer een beetje open moet maken. Het beste advies is dan om er eens goed met de kriebeleg overheen te gaan en het vrijkomende materiaal af te voeren, bijvoorbeeld met een cirkelmaaier met opvang. Ook verticuteren is een mogelijkheid. Maar veel ervaren fieldmanagers vinden dat over het algemeen te agressief. Je verstoort dan de toplaag en je maakt de mat kwetsbaar. En realiseer je: veel van de hogere elftallen zijn nu alweer aan het trainen. Als je het kriebeleggen achter de rug hebt, is het tijd om door te zaaien. Deze periode wordt niet voor niks de tweede lente genoemd, de ‘second spring’. Er valt wat meer water, er zit relatief weinig onkruidzaad in de bodem vergeleken met het echte voorjaar. En het belangrijkste van allemaal: de bodemtemperatuur is ideaal.

Vandaag zaaien betekent dat je met een week al jonge planten op het veld hebt staan. Prima omstandigheden dus om door te zaaien. Over het aantal kilo’s dat je doorzaait, kun je discussiëren. Een veilige leidraad in een normaal jaar zit in deze periode tussen de 15 en 30 kilo graszaad per sportveld. Is de grasmat echt zwaar beschadigd, dan moet je het aantal kilo’s hoger inzetten. Dan moet je misschien wel denken aan 75 tot 90 kilo per veld.  Maar er zijn op dit moment velden in Nederland, die dankbaar zijn voor nog meer kilo’s.

Een leuke bijkomstigheid: doorzaaien kan bovendien succesvol zijn in de strijd tegen een aantal vervelende onkruiden als hanenpoot, harig vingergras (digitaria) en postelein. Gegeven de extreem warme en droge omstandigheden lijken deze onkruiden meer voor te komen in sportvelden. Door twee keer diagonaal door te zaaien snijdt u de onkruidplanten door.

Bemesten

Een richtwaarde voor zomerbemesting ligt vaak rond 20 tot 40 kilo pure stikstof per hectare, afhankelijk van de grasbezetting

Na een lange droge periode is het belangrijk om het gras niet alleen snel weer groen te krijgen, maar vooral ook sterk het najaar en de winter in te laten gaan. Een zomerbemesting vraagt daarom om een andere verhouding dan een typische voorjaarsmeststof. Meststoffen met een NPK-samenstelling van bijvoorbeeld 10-0-15 of 20-5-15 worden door verschillende leveranciers aangeboden. De uiteindelijke keuze is natuurlijk afhankelijk van de bodemtoestand, het gebruik van het veld en de resultaten van een bodemanalyse.

Groeiseizoen

Een veelgemaakte fout is om in september of oktober nog een hoge stikstofgift te geven. Dat stimuleert weliswaar snel herstel, maar resulteert ook in een gevoeliger gewas dat straks minder goed bestand is tegen de kou van de winter en herfst. Dat effect moet je ook niet overdrijven: de tijd ligt ver achter ons dat na september de groei uit het gras was.

Door klimaatverandering is het groeiseizoen fors verlengd. Stikstof is al met al dus keihard nodig om herstel mogelijk te maken. Een richtwaarde voor een najaarsgift ligt rond 20 tot 40 kilo pure stikstof per hectare, afhankelijk van de grasbezetting, het gebruik en de eerdere bemesting. Het doel is niet om het gras nog maximaal te laten groeien, maar om de plant voldoende reserves te laten opbouwen voor een gezonde start in het voorjaar.

Beluchten

Die lange droge periode heeft gezorgd voor een harde bodem, waarin zuurstof moeilijk kan doordringen. Gras heeft naast water en voeding ook zuurstof in de bodem nodig. Zeker op een druk bespeeld veld komt daar de verdichting door spelers nog eens bij. De grasmat is daarom gebaat bij beluchten. Dat kan met verschillende machines, zoals een Verti-Drain, schudbeluchter of vastepennenbeluchter. Ga daarmee na de eerste regen echter niet meteen aan de slag. Vooral voor een Verti-Drain en schudbeluchter moet de bodem eerst weer voldoende vochtig zijn. In een nog harde en droge bodem is het effect beperkt en kan de bewerking onnodige schade veroorzaken.