Meer inzicht in koppen door onderzoek KNVB en Amsterdam UMC

Het is belangrijk dat er steeds meer onderzoek gedaan wordt naar de effecten van koppen op de hersengezondheid. - Foto: KNVB Media

Het Amsterdam UMC presenteert maandag, in samenwerking met de KNVB, de onderzoekresultaten naar koppen in het voetbal. De uitkomsten bieden waardevolle wetenschappelijke inzichten die helpen om beter te begrijpen waar de risico’s van koppen in het voetbal liggen. Daarmee sluiten ze aan bij de maatregelen en koers die de KNVB eerder dit seizoen al heeft ingezet.

De wetenschappelijke resultaten geven een beter beeld van de mogelijke effecten van koppen op de hersengezondheid en helpen om risico’s gerichter te duiden. Daarmee vormen ze een belangrijke volgende stap in het verder verbeteren van de veiligheid in het voetbal. Tegelijkertijd onderstrepen de inzichten het belang van het beperken van kopbelasting. Ook voldoende rust en herstel zijn belangrijk.

Het is belangrijk dat er steeds meer onderzoek gedaan wordt naar de effecten van koppen op de hersengezondheid. In dat kader zetten we de samenwerking met Amsterdam UMC voort en starten we aanvullend onderzoek, specifiek gericht op koppen in het vrouwenvoetbal. Tot nu toe is onderzoek naar kopbelasting uitgevoerd bij mannen, terwijl we weten dat het vrouwenbrein op bepaalde vlakken anders functioneert.

Daarom vinden we het belangrijk om ook hier gericht onderzoek naar te doen, zodat we onze inzichten rondom kopbelasting in het voetbal verder kunnen verdiepen. Door risicovolle situaties steeds beter in kaart te brengen, kunnen we gerichtere en effectievere stappen zetten. De KNVB heeft de afgelopen jaren al diverse maatregelen genomen die zich richten op aantallen beperken en herstel. Deze maatregelen volstaan nog steeds. Het blijft essentieel dat spelers op een veilige en verantwoorde manier leren koppen.

Veilig koppen in het voetbal: richtlijnen seizoen 2025/’26

De nieuwe onderzoeksresultaten helpen de KNVB om de risico’s beter te duiden en hier gericht op te handelen

Koppen is al decennialang een vast onderdeel van het voetbalspel. Tegelijkertijd groeit wereldwijd de aandacht voor de mogelijke gevolgen van herhaaldelijk koppen. Daarom blijven we internationaal afstemmen met UEFA, FIFA en andere bonden om richtlijnen verder te ontwikkelen.

De nieuwe onderzoeksresultaten helpen de KNVB om deze risico’s beter te duiden en hier gericht op te handelen. De inzichten worden direct meegenomen in het beleid en vormen een belangrijke basis voor vervolgstappen. Samen met Amsterdam UMC blijven we investeren in onderzoek om de veiligheid in het voetbal verder te verbeteren. Daarnaast blijven we kijken naar mogelijkheden om het voetbal verder te ontwikkelen en de kopbelasting te beperken.

Huidige maatregelen

Om de veiligheid te vergroten en de kopbelasting te beperken, zijn de afgelopen jaren al verschillende maatregelen ingevoerd:

• Jeugdteams tot en met Onder 12 spelen op kleinere velden met lichtere ballen
• Aangepaste spelregels, zoals indribbel en selfpass
• Onderzoek toont aan dat spelers in Onder 13 gemiddeld slechts één keer per twaalf wedstrijden koppen
• Jeugdspelers leren koptechniek spelenderwijs en verantwoord, bij voorkeur met lichtere ballen of foamballen

Een algeheel verbod op koppen in deze leeftijdscategorieën zou daardoor weinig effect hebben en mogelijk zelfs averechts werken.

Onderzoek en internationale samenwerking

De KNVB volgt de wetenschappelijke ontwikkelingen nauwgezet en werkt intensief samen met Amsterdam UMC. Daarnaast wordt internationaal samengewerkt met onder meer UEFA en FIFA, onder andere binnen de Head Injury Expert Group. Nieuwe inzichten en rapporten worden continu meegenomen in de verdere ontwikkeling van beleid.

Richtlijnen vanaf seizoen 2025/’26

Op basis van recente bevindingen en internationale ontwikkelingen worden aanvullende richtlijnen ingevoerd:

• Geen verbod, wel verantwoordelijkheid: koppen blijft onderdeel van het spel, maar wordt veilig en verantwoord aangeleerd
• Herstel en belasting: koptraining bij voorkeur één keer per maand, met een maximum van één keer per week
• Leeftijdspecifieke adviezen:
  o Onder 12: maximaal 5–10 kopballen per week en als advies 1 keer per maand.
  o Onder 12 tot en met Onder 19: maximaal 5–12 kopballen per week.
  o Senioren: maximaal 15 kopballen na een lange bal (>20 meter).
• Aangepaste trainingsvormen: minder lange ballen, meer spelhervattingen vanaf de grond en variatie in posities
• Ondersteuning voor trainers: via het Rinus-platform met praktische tips en oefenvormen

Vooruitblik

De KNVB blijft de ontwikkelingen rondom koppen en hersengezondheid nauwgezet volgen. Nieuwe inzichten worden continu verwerkt in het beleid, zodat spelers veilig kunnen blijven voetballen. Tegelijkertijd zetten we samen met Amsterdam UMC het onderzoek voort.

Door ook daar meer en beter inzicht te krijgen in de effecten van koppen, kunnen we het beleid verder verfijnen en nog gerichter maatregelen nemen. Met de visie uit de white paper Veilig koppen. Verstandig spel. zetten we een volgende stap in het verantwoord omgaan met koppen, met behoud van plezier, ontwikkeling en gezondheid.

Veilig koppen in het voetbal: nieuwe richtlijnen voor het seizoen 2025/’26 Koppen is al decennialang onlosmakelijk verbonden aan het voetbalspel. Tegelijkertijd groeit wereldwijd en ook in Nederland de aandacht voor de mogelijke gevolgen van herhaaldelijk koppen voor de hersengezondheid van voetballers. De KNVB neemt deze signalen serieus en kiest voor een zorgvuldige en wetenschappelijk onderbouwde aanpak.