Natuurgras in de winter: zo houd je het veld gezond

Juist in de winter is het belangrijk dat voetbalclubs goed voor de grasmat zorgen - Foto: KNVB Media

In de winter krijgt het gras op het voetbalveld het extra zwaar. De temperatuur daalt, de dagen worden korter en het gras gaat in een ruststand. Het groeit nauwelijks en herstelt veel langzamer dan in de rest van het jaar. Juist in deze periode is het belangrijk dat voetbalclubs goed voor de grasmat zorgen. Zo voorkom je schade en zorg je dat het veld in het voorjaar weer sterk kan starten.

Auteur: Vakblad Fieldmanager

Tijdens de winter vormt vorst een van de grootste risico’s. Wanneer de plantencellen bevriezen, wordt het gras kwetsbaar. Zeker als het al verzwakt is door eerdere belasting, een tekort aan voeding of een verdichte bodem. Als er dan toch over het veld wordt gelopen of gereden, kunnen de bevroren cellen kapot gedrukt worden. Het grasblad breekt af en soms sterft de hele plant. Ook zonder vorst kan veel gebruik van het veld problemen geven. Door betreding wordt de bodem namelijk samengedrukt, waardoor het gras minder lucht en water krijgt.

Winterziekten

Daarnaast komen in de winter verschillende schimmelziekten voor. Omdat het gras in rust is, kan het zich minder goed verdedigen. De meest voorkomende ziekte is sneeuwschimmel (Microdochium nivale). Sneeuwschimmel herken je aan donkere, ronde plekken die soms bedekt zijn met wit of roze schimmelpluis. De schimmel wordt verspreid door sporen via machines, schoenen enzovoort. Een hoge luchtvochtigheid (aanwezigheid van dauw) en een temperatuur tussen 0 en 10°C zijn ‘ideaal’ voor de verspreiding. Er is geen activiteit als het vriest, maar de verspreiding verdubbelt vaak direct na een periode van intense kou. Wat kan helpen is de grasmat laten rusten. En probeer factoren die de ontwikkeling van deze ziekte bevorderen, zoals permanent vocht (mist of dauw), gecompacteerde en slecht beluchte bodems, een hoge pH alsook een bemesting rijk aan stikstof en met een laag aandeel aan kalium in de herfst, te voorkomen.

Maatregelen lange termijn

Gelukkig kunnen voetbalclubs veel doen om het veld te beschermen. Op de lange termijn helpt het om sterke, ziektebestendige grassoorten te gebruiken bij het inzaaien of doorzaaien. Ook is het belangrijk om vilt — de laag van oude plantenresten — onder controle te houden, omdat schimmels zich daarin makkelijk kunnen ontwikkelen. Een goede bemesting in het najaar, met voldoende kalium en niet te veel stikstof, maakt het gras sterker voor de winter. Verder blijft een gezonde bodemstructuur essentieel. Door regelmatig te beluchten en natte plekken te verbeteren, krijgt het gras meer zuurstof en wordt de kans op ziekten kleiner.

Maatregelen korte termijn

In de winter zelf draait het vooral om dagelijkse aandacht. Het verwijderen van dauw is bijvoorbeeld een eenvoudige maar zeer effectieve maatregel. Hiermee verklein je de kans op sneeuwschimmel aanzienlijk. Ook is het verstandig om het veld niet te gebruiken wanneer het bevroren is. Betaald voetbalclubs maken gebruik van veldverwarming of assimilatieverlichting om het gras sterker te houden, maar voor een amateurvereniging is dit meestal niet mogelijk. Laat in elk geval geen maaisel of bladeren liggen en zorg dat regenwater goed kan wegstromen. Biologische middelen kunnen helpen, maar die moeten op het juiste moment worden toegepast. Vraag daarbij altijd advies van een specialist. Het belangrijkste blijft dat je het veld dagelijks goed in de gaten houdt. Winterziekten kunnen zich snel ontwikkelen, dus het is belangrijk om meteen in te grijpen zodra je iets verdachts ziet.

Wat moet je doen in de wintermaanden?

• Verwijder dauw in de ochtend
• Laat geen maaisel of bladeren liggen
• Vermijd betreding bij vorst of extreme nattigheid
• Controleer het veld dagelijks op plekken of schimmel
• Belucht de bodem wanneer dit mogelijk is
• Gebruik in het najaar meststoffen met voldoende kalium
• Controleer de pH-waarde via grondanalyse aan het einde van het groeiseizoen (najaar)
• Houd machines schoon om verspreiding van schimmel te voorkomen
• Gebruik sterke grassoorten bij herstel of doorzaaien