Artsen dachten dat Jara misschien nooit zou lopen, nu voetbalt ze op het WK

Foto: KNVB Media

Jara (19) moest twaalf jaar geleden tijdelijk stoppen met voetballen, maar staat nu met het Nederlandse CP-vrouwenteam op het punt om in de Verenigde Staten haar tweede WK te spelen. Een verhaal over opnieuw beginnen, jezelf leren kennen en blijven geloven in het onmogelijke.

"Ik kreeg een baby mee naar huis waarvan de artsen zeiden: die gaat niet kunnen lopen. En nu, straks, rent ze in Amerika op een WK. Dat had ik nooit kunnen bedenken," zegt haar moeder Ingrid.

Jara heeft cerebrale parese: ze is geboren met een hersenbeschadiging die haar bewegingen blijvend beïnvloedt. Op het voetbalveld is het minder zichtbaar, maar ze beweegt en draait minder snel dan haar tegenstanders. Precies dat verschil zou haar voetbalcarrière jarenlang bepalen. 

Jara's eerste voetbalherinnering ligt niet op een veld, maar in de achtertuin, trappend met haar vader. Rond haar zevende sloot ze aan bij haar lokale club in Cabauw, een dorp in de gemeente Lopik. Al snel merkte ze dat ze niet altijd even hard kon meerennen als de rest. "Ik was anders. Minder snel, met een beperking. En daar liep ik gewoon tegenaan." Na een tijdje stopte ze met voetballen en ging via het revalidatiecentrum in Utrecht op zoek naar een andere manier van sporten. 

Opgroeien met CP

​Voor Ingrid werd het besef pas later echt concreet. "Mijn zus stuurde laatst een filmpje van Jara toen ze twee was. Achteraf zie je dingen die je op dat moment niet opvallen. Als ouder kijk je dan met een andere blik naar je kind.” Op het schoolplein liep Jara steeds vaker tegen grenzen aan, en naarmate de andere kinderen sneller en sterker werden, werd het verschil groter.  

"Trainers en teamgenoten gingen er altijd goed mee om," benadrukt Jara. "Maar wat lastig is op zo'n jonge leeftijd, is dat je zelf nog niet weet wat wél en niet kan. Dat moet je leren ontdekken, en leren uitspreken." Precies dat proces zorgde ervoor dat ze uiteindelijk stopte met voetballen. "Ik sta er nog steeds achter dat ik toen ben gestopt, om bij mezelf te komen en uit te zoeken wat ik wilde." 

​​De ouders van Jara ​kozen er bewust voor om Jara's beperking nooit leidend te laten zijn, zonder die weg te stoppen. Diezelfde nuchterheid zat in praktische keuzes, zoals het moment waarop Jara een rolstoel kreeg voor langere afstanden. "Dat is ook acceptatie. Je kind gaat voor anderen zichtbaar een beperking hebben. Dat proces moet je als ouder wel door, maar als je daar doorheen bent, gun je het je kind om zelf te ontdekken wie hij of zij is." 

De comeback 

Wat Jara vooral miste, was voetballen. Via de revalidatie hoorde ze over een talentendag op de KNVB-campus, een selectiedag voor CP-voetbal. "Ik dacht: hier moet ik wat mee. En toen was het niet meer te stoppen." Ze sloot zich aan bij de CP-selectie (V), ging ook weer voetballen bij haar reguliere club, en bouwde stap voor stap haar zelfvertrouwen op. "Bij CP-voetbal leer je dat je met aanpassingen mag vragen om wat je nodig hebt, en dat gewoon durven uitspreken." Dat besef nam ze mee terug naar haar reguliere voetbalteam.  

Voetbal heeft enorm geholpen in zelfvertrouwen, acceptatie en identiteit, zegt Jara. "Je hoeft niet te passen in een mal om erbij te horen. Je mag gewoon zijn wie je bent." Ingrid ziet diezelfde ontwikkeling van dichtbij: "De omgeving die ze bij het CP-voetbal vond, gaf haar de vrijheid om te ontdekken wat CP voor háár betekent, in plaats van dat ze het gevoel had dat ze moest doen wat andere kinderen deden." 

Spelen voor Oranje 

In 2022 kreeg Jara, toen veertien, te horen dat ze mee mocht naar het WK in Salou, Spanje: haar debuut in het Nederlands CP-vrouwenteam. "Dat was echt een knal die binnenkwam," lacht ze. Het moment dat Ingrid haar dochter voor het eerst in het Oranje-shirt zag, noemt ze onbeschrijfelijk: "Dat je als ouder hoort dat je kind een beperking heeft, en niet weet wat dat gaat betekenen, en dan, negentien jaar later, gebeurt dít. Dan komen de tranen niet voor niets." 

Naast speelster is Jara ook trots vertegenwoordiger van het CP-voetbal: ze geeft lezingen over haar verhaal aan meiden die regulier of net als zij met CP voetballen. Voor haar staan die lezingen inmiddels voor een nieuwe mijlpaal. "Wat ooit begon als iets spannends en kwetsbaars, het delen van mijn verhaal met een klein groepje mensen, groeide uit tot iets veel groters dan ik ooit had verwacht. Ineens stond ik daar voor een groep meiden om mijn verhaal te delen en hen te inspireren en motiveren. Iets waarvan ik van tevoren nooit had durven dromen dat ik het zou doen."  

Dat ze met haar verhaal anderen kan raken en misschien net dat beetje extra vertrouwen kan meegeven, betekent ontzettend veel voor haar. "Het heeft mij laten zien dat kwetsbaarheid ook kracht kan zijn, en dat je door je verhaal te delen juist iets moois kunt betekenen voor anderen." 

Op weg naar Amerika 

Dit keer gaat het verhaal verder dan Spanje, en zonder ouders erbij. In oktober speelt Jara in Amerika haar tweede WK. "Ik ben nu niet meer de debutant, maar een van de vaste namen in het team," zegt ze. "Ik hoop de jongere meiden te kunnen helpen als het spannend wordt." Waar ze het meest naar uitkijkt: "Gewoon weer die strijd aangaan, op het veld staan. Nederland vertegenwoordigen is alles voor me, echt een meisjesdroom die uitkomt." Belangrijker dan een podiumplek is voor haar dat het team er samen voor staat, wat er ook gebeurt. En met haar deelname hoopt ze andere meiden te laten zien dat het kán: "Er is niet altijd een pad al gebaand, maar dat betekent niet dat je moet stoppen met dromen." 

Voor Ingrid is de trots op wat haar dochter heeft bereikt "ongekend", en een bron van inspiratie voor het hele gezin. Tegelijk benadrukt ze dat het geen vanzelfsprekende weg is geweest: "Ik wil andere ouders niet vertellen dat ze dingen fout doen, of dat wij het allemaal goed hebben gedaan. Wat ik wel heel fijn vind, is dat Jara en ik nog steeds met elkaar in gesprek kunnen: hoe vond jij dat we dat toen hebben aangepakt?" 

Ze hoopt vooral dat ouders van kinderen met een beperking hun kind de ruimte geven om zelf te ontdekken wie ze zijn, ook als dat betekent dat je als ouder eerst zelf door een lastig proces heen moet. "Terwijl juist die ontdekking je kind uiteindelijk zoveel rijker maakt."  

Terug naar de tuin 

Wat had Jara gezegd als iemand haar, op die allereerste training, had verteld dat ze ooit een WK in Amerika zou spelen? "Dan had ik diegene voor gek verklaard." Het advies dat ze nu zelf aan andere meiden geeft, klinkt eenvoudig, maar dat is het allerminst: "Geef gewoon niet op. Werk hard. Weet wie je bent en wees gewoon jezelf. Schaam je niet. Het is makkelijk gezegd, maar als je eenmaal over dat punt heen bent, kun je zoveel meer dan je zelf denkt." 

Van stoppen bij haar club in Cabauw tot een WK aan de andere kant van de wereld: het verhaal van Jara is er een van doorzetten, ontdekken wie je bent, en uiteindelijk gewoon weer heel veel plezier hebben op het veld.