Wat is Voetbal+

Voetbal+ is voor iedereen die (nog) geen aansluiting vindt in het reguliere voetbal. 

Inclusiviteit vormt het uitgangspunt van Voetbal+. Deze vorm van voetbal biedt voetballers die extra ondersteuning of aangepaste begeleiding nodig hebben een passende plek binnen het voetbal.  

Voetbal+ biedt bewust een passend, laagdrempelig alternatief voor spelers die (nog) geen aansluiting vinden in het reguliere voetbal. We werken altijd vanuit de behoefte van de speler: Wat heeft iemand nodig om met plezier te kunnen voetballen? 

Rol van de vereniging  

Voor de vereniging is er een belangrijke rol en verantwoordelijkheid weggelegd in het bieden van passend voetbal voor iedere speler. Samen met de speler en diens ouder of begeleider bespreek je wat de behoeften zijn en welke vorm van voetbal het beste aansluit. Soms betekent dit dat een speler met extra begeleiding goed kan meedraaien in een regulier team. In andere gevallen is een Voetbal+ team juist de plek waar een speler het meeste plezier, veiligheid en ontwikkel-mogelijkheden vindt. 

Het doel is niet om spelers te scheiden, maar om iedere speler een plek te geven waar hij of zij veilig kan sporten, plezier kan hebben en zich onderdeel voelt van de vereniging.

Praktische voorbeelden

Voetbal+ kent een brede doelgroep en kan in verschillende situaties passend zijn, maar ook dienen als tussenstap, maar is in sommige gevallen ook NIET de oplossing: 

VOETBAL+ als passende oplossing  

Een voetballer met een motorische beperking ervaart het fysieke niveau van regulier voetbal als te hoog en vindt in Voetbal+ een veilige plek om met plezier te blijven sporten. Hij heeft ervaring opgedaan in het reguliere voetbal, maar merkt dat dit niet goed bij hem past. Het niveau en de begeleiding binnen Voetbal+ sluiten beter aan bij wat hij nodig heeft. 

Een voetballer met een verstandelijke beperking krijgt binnen Voetbal+ de ruimte om in een rustiger tempo te leren en te groeien. Voor hem kunnen zaken als het begrijpen van spelregels, het verwerken van informatie op het veld of het reageren op snel veranderende situaties uitdagend zijn. Door meer tijd, duidelijke uitleg en herhaling aan te bieden, kan hij stap voor stap het spel beter begrijpen en met plezier meedoen. 

VOETBAL+ als tussenstap  

Voor een voetballer met bijvoorbeeld een gedragsaandoening, autismespectrumstoornis (ASS) of obesitas kan Voetbal+ een waardevolle tussenstap zijn naar regulier voetbal. In een Voetbal+ omgeving zijn prikkels, tempo en sociale verwachtingen beter te doseren, waardoor de speler zich veiliger voelt en meer overzicht houdt. Door de extra structuur, voorspelbaarheid en begeleiding kan hij stap voor stap werken aan sociale vaardigheden en het begrijpen van spelsituaties. Wanneer de speler voldoende vertrouwen en vaardigheden heeft opgebouwd, kan Voetbal+ een opstap zijn richting het reguliere voetbal, eventueel met extra ondersteuning of afspraken binnen het reguliere team om de overgang soepel te laten verlopen.

VOETBAL+ voor wie niet? 

Een voetballer met een auditieve beperking heeft moeite om tijdens trainingen en wedstrijden alle verbale aanwijzingen goed te horen of snel genoeg te verwerken. In Voetbal+ krijgt hij meer visuele ondersteuning, duidelijke signalen en extra tijd voor uitleg, waardoor hij het spel beter begrijpt en volwaardig kan meedoen. Voetbal+ kan voor hem of haar een passende oplossing zijn, maar ook een tussenstap of opstap richting het reguliere voetbal wanneer de juiste vaardigheden, routines en het benodigde vertrouwen zijn opgebouwd.

Voetbal+ kan dienen als passend alternatief, tussenstap of opstap naar regulier voetbal, waarbij ontwikkeling en plezier centraal staan. 

Voetbal+ maakt deelname mogelijk door aanpassingen in regels, opzet en begeleiding. 

Maatwerk vormt de bouwstenen van Voetbal+ om spelers veilig en volwaardig mee te kunnen laten doen zijn er aangepaste regels. De kern van het voetbal blijft bestaan, maar er is ruimte om afspraken te maken die aansluiten bij de behoeften van individuele spelers.  

De diversiteit van teams en spelers maakt het noodzakelijk dat de scheidsrechter en trainers van beide teams nauw samenwerken voor-, tijdens en na de wedstrijd. De samenwerking en het contact tussen deze kaderleden is essentieel, juist omdat teams vaak bestaan uit spelers met uiteenlopende fysieke mogelijkheden, verschillen in spelinzicht, diverse communicatiestijlen en variërende belastbaarheid. Het contact voor-, tijdens en na de wedstrijd voorkomt misverstanden en helpt om situaties die anders tot stress, onrust of frustratie zouden leiden, tijdig bij te sturen. 

Begeleiden van een Voetbal+ wedstrijd  

Praktische voorbeelden

Vóór de wedstrijd 

Voorafgaand aan de wedstrijd gaan beide coaches samen met de scheidsrechter in gesprek. Het uitgangspunt hiervan is altijd dat alle betrokkenen vóór de wedstrijd duidelijke afspraken maken, zodat er tijdens het spel makkelijker kan worden geschakeld, situaties voorspelbaar blijven en onenigheid wordt voorkomen. 

-> Overprikkeling: In het overleg voorafgaand aan de wedstrijd geven de coaches aan dat team B een speler heeft die soms te veel prikkels ervaart en dan kort moet kunnen terugschakelen. Hoewel een time-out geen officiële spelregel is, besluiten de beide coaches en de scheidsrechter samen dat er, indien nodig, één kort moment kan worden ingelast wanneer de speler overbelast raakt. 

 De scheidsrechter bepaalt daarbij het geschikte moment, zodat het spel zo min mogelijk wordt verstoord en voor beide teams duidelijk blijft wat er gebeurt. Door deze gezamenlijke afspraak ontstaat rust en voorkomt men spanningen, waardoor de wedstrijd voor alle spelers een positieve ervaring blijft.  

-> Ziekte en verzuim: Voorafgaand aan de wedstrijd bespreken beide coaches met de scheidsrechter dat team A door ziekte en afmeldingen maar vijf spelers heeft. De officiële regel schrijft acht tegen acht voor, maar de drie partijen besluiten samen dat de wedstrijd toch doorgaat met een kleiner aantal spelers. 

 Zij spreken af om de wedstrijd te starten met zes tegen zes, zodat het spel eerlijk, overzichtelijk en veilig blijft. Door dit vooraf gezamenlijk te regelen wordt voorkomen dat een team wordt benadeeld of een speler moet worden uitgesloten, en blijft het plezier op de voorgrond staan. Deze vooraf afgestemde flexibiliteit creëert ruimte, veiligheid en begrip voor alle betrokkenen. 

Daarbij is het belangrijk om te benadrukken dat een dusdanige afspraak alleen voor deze specifieke wedstrijd geldt: eerdere afspraken zijn niet automatisch geldig, want elke week vormt een nieuwe situatie waarin opnieuw in overleg wordt bepaald wat mogelijk en passend is. 

-> Zware mentale periode: Tijdens het overleg voorafgaand aan de wedstrijd delen de coaches dat er bij team B een speler meedoet die momenteel door een zware mentale periode gaat. De speler kan deelnemen, maar het kan nodig zijn dat hij onverwacht even het veld verlaat om spanning of stress te reguleren. 

Hoewel er geen officiële spelregel bestaat voor een onmiddellijke wissel zonder onderbreking, komen de beide coaches en de scheidsrechter gezamenlijk overeen dat dit, wanneer passend in het spel, kort wordt toegestaan. De scheidsrechter bewaakt het moment en zorgt ervoor dat het verloop voor beide teams eerlijk en begrijpelijk blijft. 

Tijdens de wedstrijd 

-> Toenemende spanning: Tijdens de wedstrijd merkt de scheidsrechter dat er tussen twee spelers van verschillende teams steeds meer spanning ontstaat. Kleine opmerkingen en duwtjes stapelen zich op. Om te voorkomen dat de situatie verder escaleert, geeft de scheidsrechter op een geschikt moment een korte pauze van enkele seconden. 

Hij gaat kort in gesprek met beide coaches aan de zijlijn om de rust te herstellen. De coaches spreken hun spelers vervolgens rustig toe. Samen brengen zij het spel weer in balans. Door op tijd in te grijpen en gezamenlijk te handelen, blijft het speelveld veilig en respectvol voor iedereen. 

-> Posities van de coaches: Tijdens de wedstrijd staan beide coaches op hun eigen helft van de zijlijn, zodat zij overzicht houden zonder het spel te beïnvloeden. Deze positie helpt hen om hun eigen team rustig te begeleiden en voorkomt dat spelers van beide teams langs dezelfde coach moeten lopen, wat onrust kan geven. 

Wanneer er zich tijdens het spel een onduidelijke situatie voordoet, loopt de scheidsrechter niet naar de teams, maar naar het midden van de zijlijn. Daar komen beide coaches (zonder spelers) kort naar hem toe om gezamenlijke afspraken te maken of een situatie toe te lichten. 

-> Verwarring over regels: Tijdens de wedstrijd ontstaat er onverwacht onduidelijkheid over een specifieke regel, waardoor spelers stoppen terwijl het spel nog doorloopt. De scheidsrechter fluit af en haalt beide coaches kort bij zich. 

Samen bespreken zij hoe de situatie het beste opgelost kan worden, zodat het eerlijk blijft en alle spelers begrijpen wat er gebeurt. De scheidsrechter licht de beslissing vervolgens duidelijk aan beide teams toe. 

Door een vaste positie- en overlegstructuur blijft het speelveld overzichtelijk, behouden spelers de benodigde rust en is voor alle betrokkenen helder hoe de coaches en de scheidsrechter met elkaar communiceren. Deze open en transparante communicatie tussen beide coaches en de scheidsrechter voorkomt mogelijke frustratie en draagt eraan bij dat de wedstrijd veilig, ordelijk en sportief verloopt. 

Na de wedstrijd 

-> Escalatie: Na afloop van de wedstrijd constateren beide teams dat de wedstrijd op bepaalde momenten is geëscaleerd, bijvoorbeeld door oplopende emoties, onduidelijkheid over een beslissing of een incident tussen spelers. Het kader besluit om dit niet te laten sudderen, maar in de week na de wedstrijd gezamenlijk om tafel te gaan: beide coaches, de scheidsrechter en, indien passend, een coördinator of vertrouwenspersoon. 

 Het doel is niet om schuldigen aan te wijzen, maar om te bespreken wat er precies gebeurde, wat de aanleiding was en welke afspraken kunnen worden gemaakt om herhaling te voorkomen. Deze vorm van nabespreking draagt bij aan een veilig sportklimaat en helpt alle betrokkenen om met vertrouwen de volgende wedstrijden in te gaan. 

-> Positieve nazorg: Hoewel de wedstrijd rustig en sportief is verlopen, spreken coaches en scheidsrechter na afloop kort met elkaar. Zij bespreken wat er goed ging, welke afspraken prettig uitpakten en of er situaties waren die, ondanks dat ze goed gingen, toch aandacht verdienen. 

Nazorg wordt zo niet alleen ingezet bij problemen, maar juist ook wanneer dingen goed verlopen. Dit versterkt het onderlinge contact, zorgt ervoor dat goede voorbeelden worden herkend en vasthouden, en helpt om vroegtijdig signalen op te pikken die anders misschien worden gemist. Door structureel deze korte momenten van reflectie in te bouwen, blijft het hele kader betrokken en alert. 

-> Emotionele reactie: Na afloop van de wedstrijd blijkt dat een speler of ouder heftig heeft gereageerd op een gebeurtenis uit het spel, bijvoorbeeld uit frustratie, spanning of emotionele overbelasting. Hoewel de situatie niet is geëscaleerd, vinden de coaches het belangrijk om dit serieus te nemen. 

 Zij spreken met de scheidsrechter af dat zij in de dagen na de wedstrijd contact opnemen met de betrokken speler en/of ouder/begeleider om te vragen hoe het gaat en of er ondersteuning nodig is. Ook stemmen de coaches samen af of er aanvullende afspraken nodig zijn voor een volgende wedstrijd. 

 Door zorgvuldig na te bespreken blijft het contact warm en betrokken, en wordt voorkomen dat kleine signalen uitgroeien tot grotere problemen die niet altijd zichtbaar zijn na de wedstrijden. Ook hier geldt: elke wedstrijd staat op zichzelf, dus afspraken worden telkens opnieuw gemaakt op basis van de nieuwe en actuele situatie.

Voetbal+ staat voor extra aandacht, specialistische en specifieke kennis. 

Aandacht is het hart van Voetbal+. De kwaliteit van begeleiding speelt hierbij een essentiële rol. Begeleiders beschikken bij voorkeur over kennis van de doelgroep, ervaring in omgang met spelers die extra ondersteuning nodig hebben en in sommige gevallen zelfs specifieke expertise over bepaalde beperkingen of uitdagingen.  

Een belangrijk uitgangspunt is dat de begeleiding passend moet zijn bij de behoeften van de spelers. Daarom streven we binnen Voetbal+ naar een duidelijke richtlijn: voldoende begeleiders, met een minimum van twee. Deze extra aandacht en deskundigheid zorgen ervoor dat spelers structuur, rust en veiligheid ervaren. 

 De benodigde deskundigheid heeft vooral te maken met het kunnen begeleiden van spelers met verschillende ondersteuningsbehoeften. Het gaat om inzicht in diverse soorten beperkingen en uitdagingen. Denk aan het herkennen van spanning en signalen van overprikkeling, en het bieden van voorspelbare structuur. Ook duidelijke communicatie op maat en positief coachen zijn belangrijke onderdelen. 

Oprechte betrokkenheid 

Binnen Voetbal+ betekent aandacht meer dan alleen begeleiding tijdens trainingen of wedstrijden; het is een houding van oprechte betrokkenheid. Trainers en begeleiders nemen de tijd om spelers te leren kennen in hun gedrag, emoties, persoonlijke beleving.  

Omdat veel spelers binnen Voetbal+ extra ondersteuning nodig hebben, vraagt een team binnen deze voetbalvorm om een begeleidingsaanpak die intensiever en specialistischer is dan in het reguliere voetbal. De persoonlijke en deskundige begeleiding binnen VOETBAL+ draagt bij aan een sportklimaat waarin voetbal zich niet enkel beperkt tot doel, maar ook als middel voor sociale verbinding, zelfvertrouwen en groei. 

Praktische voorbeelden 

Voorbeeld 1 – Omgaan met overprikkeling tijdens een oefenvorm

Aan het begin van de oefenvorm ziet één van de begeleiders dat een speler met klassiek autisme onrustig wordt doordat er te veel prikkels in de groep ontstaan. De begeleider, die specifieke kennis heeft van autisme, neemt de speler rustig even apart en gebruikt een visuele ondersteuning (zoals een eenvoudige stappenkaart) om de oefening opnieuw uit te leggen.  

Voorbeeld 2 – Begeleiding bij spanningsopbouw tijdens een wedstrijd

In de eerste helft merkt een van de begeleiders dat een voetballer met een gedragsuitdaging vastloopt doordat de wedstrijd chaotischer wordt; de speler ademt sneller, loopt uit positie en reageert niet meer adequaat op aanwijzingen. Omdat de begeleider deze speler goed kent en weet welke ondersteuning hij nodig heeft, maakt hij rustig oogcontact en gebruikt een vooraf afgesproken korte visuele aanwijzing, waarna de scheidsrechter, die op de hoogte is van de gemaakte afspraken, het spel kort stillegt om ruimte te geven voor een time-out.

De begeleider neemt de speler een paar meter van het veld, biedt duidelijkheid en helpt hem van paniek terug naar overzicht, terwijl de andere begeleiders het team rustig houden. Na 2 minuten is de speler voldoende hersteld om weer aan te sluiten zonder dat er spanning of frustratie ontstaat bij de rest van de groep.