Van Basten: ,,In de eerste plaats is het gewoon ontzettend leuk om met de beste spelers van Nederland te mogen werken. En natuurlijk zouden we af en toe wat langer met de groep bij elkaar willen zijn, zodat je wat meer tijd hebt samen. Maar we wisten dat dit niet het geval zou zijn toen we aan deze job begonnen. Dat is eigenlijk het enige lastige aan deze baan."
,,Het is verder heel prettig werken bij de KNVB en Oranje. We hebben een uitstekende staf, de faciliteiten zijn goed en, zoals ik al zei, het is mooi werken met de meest getalenteerde spelers van het land. Het is iedere keer weer leuk om een selectie samen te stellen en vervolgens met de groep en de staf naar een wedstrijd toe te werken."
,,Je hebt als coach van de nationale ploeg veel keuzes en dat is bij een club weer veel minder het geval. We komen ook veel bij clubs, je ziet veel voetbal uit binnen- en buitenland. Genoeg interessante zaken dus." (19-11-2007)
De Engelse krant The Times stelde onlangs een top-5 samen met de beste coaches. Rinus Michels op 1, Ernst Happel op 2. Hoe zou jouw top-5 eruit zien van beste coaches ooit?
Van Basten: ,,Voor mij persoonlijk staat Johan Cruijff op één. Dat is in mijn optiek de beste coach met wie ik ooit gewerkt heb. Alle andere trainers die ik in m'n carrière ben tegengekomen, onder wie Sacchi, Michels, Capello, waren overigens ook uitstekende trainers, waar je bepaalde zaken van meekrijgt."
,,Maar Cruijff sprong er bovenuit. Met name de klasse en de veelzijdigheid van Cruijff, was het meest bijzonder. Hij bleek in staat om het product 'voetbal' op een goede manier te verkopen. Hij was in staat het collectief naar een hoger plan te tillen en tegelijkertijd het individu beter te maken. In die tijd oogde hij nog zo fit dat hij zelf veel meedeed op de training. Hij zette je aan tot denken over voetbal, tactiek etc. Op een leuke, ludieke manier maakte hij je als speler bewust van dingen die in het veld gebeuren en hoe je daarmee om moet gaan."
,,Bovendien ging Cruijff altijd uit van balbezit. Dat was, zeker in die tijd, zeer onderscheidend. Je zag dit terug in zijn denken en handelen over voetbal, zoals de besprekingen, de tactiek enzovoort. Hij heeft wel eens gezegd liever met 1-0 te winnen door een doelpunt in de eerst minuut, dan door een goal in de laatste minuut. Dat is illustratief voor zijn manier van denken."
,,Overigens zijn een bondscoach en een clubtrainer niet te vergelijken, het is hetzelfde als appels met peren vergelijken. Bij een club werk je immers dag in dag uit met een trainer, terwijl je een bondscoach één keer in de zoveel weken meemaakt. Dus Cruijff op één en Capello, Sacchi, Michels allemaal op de tweede plek." (16-11-2007)
Heeft de druk van de publieke opinie een negatieve invloed op het creëren van een hechte spelersgroep bij Oranje?
Van Basten: ,,Als het goed is, heeft dit geen invloed op de groep. En er wordt beweerd dat het juist zelfs positief zou werken. Het bestrijden van een gemeenschappelijke 'vijand' kan als gevolg hebben dat je als groep dichter naar elkaar toegroeit, omdat je als het ware een gezamenlijke 'tegenstander' krijgt."
,,Maar het kan ook een minder goede uitwerking hebben. Op het moment dat kritiek die geuit wordt een item wordt in de spelersgroep of binnen de technische staf, dan kan er een situatie ontstaan dat er verdeeldheid in de groep komt, dat je tegen elkaar wordt uitgespeeld. En dat zou de eenheid niet ten goede komen."
,,Het is dus belangrijk dat je als groep de rijen gesloten houdt, dat je, letterlijk en figuurlijk, niemand binnen laat en dat je de buitenwacht geen mogelijkheden geeft om zaken anders of verkeerd te interpreteren. Je moet dus duidelijk zijn naar elkaar en naar buiten toe." (12-11-2007)
Welke spelregel zou je afschaffen als je de baas zou zijn van de FIFA?
Van Basten: ,,Ik zou geen spelregel af willen schaffen, maar zou er wel graag één willen toevoegen. Wat in mijn ogen in deze tijd wel mogelijk zou moeten zijn, is dat er een camera in het doel hangt om goed te beoordelen of een bal over de lijn is of niet. Met het blote oog is dit vaak niet goed te zien, het gebeurt in een fractie van een seconde."
,,Het zou de eerlijkheid van het spel ten goede komen. Daarom is het een goede zaak dat de FIFA vanaf volgend seizoen camera's op de doellijn toestaat en dat de KNVB ook in Nederland gaat kijken hoe een en ander getest kan worden." (09-11-2007)
Wat vind je van het idee om oefeninterlands die in een gelijkspel eindigen af te sluiten met een strafschoppenserie? Zo komt er toch een winnaar en kan er meer geoefend worden op het nemen van strafschoppen onder (lichte) druk.
Van Basten: ,,Dit soort initiatieven hebben in feite alleen zin bij de oefenduels die je speelt in aanloop naar een eindronde. Het is altijd goed om dit soort dingen te oefenen, maar de druk zal nooit vergelijkbaar zijn als bij een échte strafschoppenserie. Naarmate je dingen namelijk vaker doet, dat is ook bewezen, dan word je er wel bekwamer in. Je ontwikkelt door iets veel te oefenen een bepaalde routine die kan helpen als het om het 'echie' gaat." (5 november 2007)
Is Nederland kansrijk om het EK volgend jaar te winnen? Zo ja, leg dan eens uit waarop dat volgens u gebaseerd is.
Van Basten: ,,Áls wij ons plaatsen, want dat is vanzelfsprekend een eerste vereiste, dan hebben wij kans om het EK te winnen. Dat komt omdat wij in de afgelopen vier jaar als team goed naar elkaar zijn toegegroeid. We hebben bovendien grotendeels dezelfde selectie als tijdens het WK van twee jaar geleden. Spelers zijn dus ouder, meer ervaren en rijper geworden en dat is positief."
,,Verder hebben we een kwalitatief goede groep spelers, zowel voorin, op het middenveld als achterin. De onderlinge verschillen binnen de groep zijn klein. Vervolgens is het aan ons, de staf, om hier, samen met de spelers, een eenheid van te smeden. De kwaliteit is aanwezig. Dus dat is ook een positief punt."
,,Maar dat geldt ook zeker voor de andere landen. Ook zij beschikken over kwalitatief goede selecties. De beste landen in Europa, en dat zijn in de regel dus de landen die op het EK aanwezig zijn, ontlopen elkaar niet veel. De vorm van de dag, hoe je als team in het toernooi groeit, wat geluk, enzovoort, zijn, als je met zestien goede landen een toernooi speelt, zaken die doorslaggevend zijn." (2 november 2007)
Mist het Nederlands elftal niet gewoon één of twee spelers á la Jan Wouters, die de balans in een team herstellen, kunnen uitdelen en technisch vaardige spelers zodoende nog beter tot hun recht laten komen. Kortom, is het Nederlands elftal een klas met alleen maar "koorknaapjes"?
Van Basten: ,,Het is altijd moeilijk om spelers met elkaar te vergelijken. Wij hebben zowel op het middenveld als achterin meerdere spelers die hun mannetje staan. Wij hebben één van de minst gepasseerde verdedigingen. Sinds wij in 2004 bij het Nederlands elftal zijn begonnen, hebben we in kwalificatie- en WK-wedstrijden zelfs maar acht goals tegen gehad. In verdedigend opzicht hebben we dus niet veel te klagen."
,,Natuurlijk was Jan Wouters een jongen die belangrijk was voor de balans in het team, maar men doet 'm tekort om 'm sec neer te zetten als een speler die vooral hard was en niet zo technisch vaardig. Jan was in de eerste plaats gewoon een goede voetballer, die daarbij ook wel op het juiste moment een tik uit kon delen als het moest." (29 oktober 2007)
Wat vind je er van dat collega-coaches als analisten in voetbalprogramma's op tv hun kritiek/mening spuien over het Nederlands elftal? Zou je zelf eigenlijk ook ooit als analist aan de slag willen gaan bij een tv-programma, ook als je geen coach meer zou zijn?
Van Basten: ,,Ik vind het een goede zaak dat mensen uit het vak betrokken worden bij uitzendingen van voetbalwedstrijden, omdat dat mensen zijn die vanuit hun eigen ervaring weten waar ze het over hebben. En dat kan zeker van toegevoegde waarde zijn. Daarbij moet alleen niet uit het oog worden verloren dat - en dat klinkt misschien gek - voetbal een spel is van fouten. Als rood tegen blauw speelt en rood verliest de bal en blauw maakt een doelpunt, dan kun je in je commentaar twee kanten op. Of je zegt het is een fout van rood òf je benadert het van de andere kant en je zegt het is goed van blauw dat ze die bal hebben onderschept en nog een goal maken ook."
,,Als je dus als analyticus alleen de fouten die tijdens een wedstrijd worden gemaakt, gaat belichten, dan blijft er niet veel positiefs over. De keuzes die gemaakt zijn kloppen dan niet, de spelers kunnen er niks van. Enzovoort, enzovoort. Je moet je daarom realiseren dat miljoenen mensen naar zo'n uitzending zitten te kijken en dat je een grote groep mensen beïnvloedt met je mening."
,,Ik hoor vaak genoeg dat mensen die in het stadion zijn geweest, zeggen dat ze een leuke wedstrijd hebben gezien, terwijl de mensen die thuis voor de televisie hebben gekeken het helemaal niks vonden. Ik wil hiermee niet zeggen dat of de een of de ander gelijk heeft, maar wel dat iemand die op tv zijn mening geeft, zich bewust moet zijn van de impact en het bereik van zijn commentaar."
,,En of ik zelf ooit als analist aan de gang zou gaan, zou ik op dit moment niet weten. Op dit moment in ieder geval niet, omdat ik het niet passend vind om als bondscoach mijn mening publiekelijk te geven over collega-trainers, internationals of kandidaat-internationals." (26 oktober 2007)
Tijdens het WK moesten de spelers een mop vertellen als ze te laat op een training verschenen. Wat was de leukste mop en wie vertelde hem? Hoe belangrijk is humor überhaupt binnen een team?
Van Basten: ,,Spelers weten ons regelmatig te verrassen met leuke moppen, maar welke mop het leukste was en wie 'm vertelde, dat zou ik zo één, twee, drie niet weten. Het idee spelers door het vertellen van een mop "boete te laten doen" is eigenlijk ontstaan uit de gedachte dat we het niet met geld af willen doen, zoals vaak gebeurt. Maar we willen wel dat een speler voelt dat hij iets moet betalen, dat-ie de groep iets verschuldigd is. Dat hebben we op deze manier geprobeerd in te vullen."
,,In de eerste plaats is het natuurlijk vooral leuk, maar daarbij komt dat het ook interessant is om de jongens iets te laten doen, wat ze eigenlijk liever niet doen. Daar leer je van, want je staat daar dan wel ineens voor zo'n groep en dat is niet zo makkelijk. Sommige jongens kunnen dat heel goed, anderen voelen zich daarbij minder op hun gemak."
,,Je ziet vervolgens ook dat ze gaan proberen om iemand expres te laat te laten komen of dat we van tevoren met elkaar afspreken dat er niet gelachen wordt. Dat zorgt dan ook weer voor de nodige hilariteit, waardoor er toch wat met zo'n speler en in de groep gebeurt. Dat levert weer een bijdrage aan het groepsproces."
,,Dus er zit wat meer achter dan alleen maar een mop vertellen. En, ook niet geheel onbelangrijk, het werkt goed. Er zijn maar weinig jongens die te laat komen. Laatst met Ryan Babel, die zich voor de tweede keer versliep en deze keer nog wel voor een belangrijke wedstrijd, waren we helaas genoodzaakt wat strenger zijn. Dat was niet professioneel van hem, maar daar staat inmiddels een dikke streep onder." (22 oktober 2007)
In hoeverre hadden jullie in aanloop naar het EK'88 zelf als spelersgroep het idee dat jullie kandidaat waren voor de Europese titel? Voor de buitenwacht en ook vanwege de resultaten in de voorbereiding op het toernooi was Nederland geen favoriet. Wanneer kwam het gevoel bij de spelers dat jullie tot zo iets moois in staat waren?
Van Basten: ,,Wij waren toen verre van favoriet. We waren er de voorgaande toernooien - WK'86, EK'84 en WK'82 - zelfs helemaal niet bij. In eerste instantie waren we vooral blij dat we überhaupt weer eens aan een eindtoernooi mee mochten doen. Er leefde bij ons absoluut niet het idee dat we het EK gingen of konden winnen. Dat ontstond eigenlijk pas op het allerlaatste moment."
,,De eerste wedstrijd tegen de Sovjet-Unie verloren we, de tweede tegen Engeland was een dubbeltje op z'n kant en toen moesten we winnen van Ierland om een ronde verder te komen. Iedereen weet vast nog wel hoe moeizaam die overwinning tot stand kwam."
,,En daarna stonden we gelijk al in de halve finale, want je had toen nog geen kwartfinales. Die wedstrijd tegen Duitsland zagen we eigenlijk meer als een mooie wedstrijd en we waren nog helemaal niet bezig met de finale. Pas daarna was er de ontlading en tegelijkertijd het besef dat we wel eens Europees kampioen konden worden." (19 oktober 2007)
Wat vind je van het feit dat de FIFA internationale wedstrijden boven 2500 meter, inmiddels opgeschoven naar 3000 meter, niet meer toestaat? Dit terwijl wedstrijden in extreme hitte, onder een hoge luchtvochtigheid of in steden met een zware luchtverontreiniging gewoon worden toegestaan.
Van Basten: ,,Ik denk op zich dat het logisch is dat de FIFA wedstrijden boven een bepaalde hoogte wil verbieden. Maar er zijn landen, zoals bijvoorbeeld Bolivia, die geen geschikt stadion hebben dat onder de 3000 meter ligt, dus daar moet dan vervolgens wel een uitzondering voor mogelijk zijn. Dat is in dit geval ook gebeurd."
,,Maar de FIFA beoogt met dergelijke regels zoveel mogelijk een gelijke uitgangspositie te creëren voor beide teams. Competitie in het algemeen is namelijk gebaat bij zoveel mogelijk gelijkwaardigheid. Dat maakt sport leuk en interessant. Dat is de reden dat er allerlei regels in het leven geroepen zijn om de verschillen tussen twee teams zo klein mogelijk te maken."
,,De regel over het spelen op grote hoogte is er daar één van. Anders heeft het bezoekende team bij voorbaat al geen of in ieder geval minder kans. Bij extreme hitte, een hoge luchtvochtigheid of luchtverontreiniging, ligt het weer anders. Maar dit is namelijk van tevoren niet te bepalen. Bovendien hebben beide teams hier last van, dus kun je hier niet een regel voor opstellen." (1 oktober 2007)
Waarom zingen de spelers van Oranje niet allemaal mee bij het spelen van het volkslied? Wat heb je met de spelers hier over afgesproken?
Van Basten: ,,Wij spreken daar niets met de spelers over af. Dat is iets wat iedereen zelf mag invullen. Wij vinden het het belangrijkste dat een speler in zijn wedstrijdvoorbereiding de dingen doet waar hij zich goed bij voelt. Als iemand zich goed voelt bij meezingen, prima, doe je het niet omdat het ten koste gaat van je concentratie, dan is het ook goed. En niet iedereen voelt zich nu eenmaal prettig onder het oog van de camera uitbundig mee te zingen." (28 september 2007)
Waarom stel je steeds weer spelers op die een paar keer een goede wedstrijd hebben gespeeld? Waarom ga je niet werken met een vaste selectie?
Van Basten: ,,Ook wij streven naar een vaste selectie en het liefst ook naar een vast basisteam, zodat je goed aan elkaar kunt wennen en ook automatismen krijgt. Maar het afgelopen seizoen hebben we te maken gehad met veel blessures, waardoor we niet over acht, negen spelers konden beschikken."
,,Gelukkig ziet het er nu naar uit dat de meeste jongens weer fit zijn, dus de keuze is groot. In principe zal het aantal nieuwe spelers dus de komende tijd minder groot zijn. Maar je moet wel altijd open staan voor nieuwe ontwikkelingen. Als zich een nieuwe jongen aandient, die een versterking is voor de ploeg, dan zullen we natuurlijk niet nalaten om hem te selecteren." (24 september 2007)
In hoeverre is voetbal het gespreksonderwerp bij verjaardagen waar je komt? Meng je je dan ook in het gesprek?
Van Basten: ,,Soms is dat wel het geval en dan meng ik me zeker in het gesprek. Ik ben gewoon iemand die het leuk vindt om over voetbal te praten, over voetbal na te denken en meningen van anderen aan te horen en mijn mening met mensen te delen. Het is ook goed en interessant om van niet-voetbalmensen te horen hoe zij over bepaalde zaken denken. Het is alleen wel zo dat je soms bepaalde dingen niet kan zeggen, omdat dat iets vertrouwelijk is en buitenstaanders dus niets aangaat." (21 september 2007)
Hoe moeilijk is het voor een Nederlandse sportvrouw/man om iets 'goed' te doen, ècht goed? Onze samenleving is zo ongelooflijk veeleisend. Irriteer je je aan de hoge verwachtingen?
Van Basten: ,,Dat is niets nieuws. Dat zie je eigenlijk in elk land wel en is niet specifiek Nederlands. Je hebt altijd mensen die het met je eens of oneens zijn. Maar zo heb je ook een groep die schouderophalend reageert. Het belangrijkste is dat je voor jezelf het idee hebt dat je goed werk levert, dat je serieus met je vak omgaat en dat je er alles aan hebt gedaan om een goed resultaat te halen. En hoe men daarop uiteindelijk reageert, is eigenlijk van minder belang. Zelf irriteer ik me niet aan hoge verwachtingen. Je weet dat je werk als bondscoach nu eenmaal door veel mensen en nauwlettend wordt gevolgd." (17 setember 2007)
Wat maakt een goede of een minder goede trainer? Wat denk jij dat de belangrijkste eigenschappen van een goede trainer zijn?
Van Basten: ,,Of je een goede of een slechte trainer bent, is niet eenvoudig te meten. Je kunt een trainer bijvoorbeeld beoordelen aan de hand van de behaalde resultaten. En als je het op die manier bekijkt, zou je kunnen concluderen dat als de resultaten goed zijn, je dus ook een goede trainer bent. Aangezien wij met topsport te maken hebben, is dat trouwens wel de meest voor de hand liggende zienswijze.
,,Maar er komen meer factoren bij kijken. Een club of een bond kan het bijvoorbeeld ook belangrijk vinden dat een trainer een team beter laat voetballen of dat een trainer ervoor zorgt dat de individuen uiteindelijk op een hoger niveau komen. Dat soort dingen wordt echter op lange termijn pas zichtbaar. De vraag is dan hoe langt duurt dat proces en krijg je als trainer die tijd. Tegenwoordig wil iedereen het liefst morgen al succes hebben, terwijl je voor lange termijnprocessen die het team, de spelers en de club aangaan, als trainer meer tijd nodig zal hebben."
,,En de belangrijkste eigenschappen van een trainer? Dat zijn er nogal wat. Als trainer komt er tegenwoordig een hoop op je af. Je moet onder meer verstand hebben van hoe je een club moet leiden, hoe je met spelers - maar ook met directie en bestuur - moet omgaan, je moet je talen spreken, je moet communicatief goed zijn. Er zijn zoveel dingen die op je afkomen en die eigenlijk allemaal belangrijk zijn. Al dit soort zaken hebben direct of indirect effect op jouw functioneren als trainer, de spelers en het team en dus op het uiteindelijke resultaat. Dat maakt trainer zijn tot een behoorlijk gecompliceerd vak."
Gemengde teams zal wel nooit gebeuren op professioneel niveau, maar denk je dat een vrouwelijke keepster wel in een mannenteam kan meekomen?
Van Basten: ,,Ik denk niet dat dat mogelijk is. Je ziet het ook bij sporten als tennis en golf. Je bent geneigd te denken dat een vrouw daar kan meekomen met mannen op het hoogste niveau, maar dat blijkt in de praktijk toch niet zo te zijn. De prestaties van vrouwen blijken toch aanzienlijk achter te blijven bij die van de mannen. Dat heeft vooral een fysieke oorzaak, omdat mannen nu eenmaal verder - bij golf - en - bij tennis - harder kunnen slaan. Je moet het ook niet willen vergelijken en zien als afzonderlijke sporten."
,,Vrouwenvoetbal juich ik overigens van harte toe, maar op het hoogste niveau gemengd spelen is - ook voor een keeper - niet mogelijk. En je moet het ook niet willen, omdat de fysieke verschillen vanaf een bepaalde leeftijd simpelweg te groot zijn."
Ik ben trainer-coach van een F1-team. Waarop moet je het meest letten in deze leeftijdscategorie?
Van Basten: ,,Plezier is, zeker bij de jongste jeugd, het allerbelangrijkste. Dus heel veel leuke dingen doen. Als spelertjes het leuk hebben, interesse in sport en spel hebben, dan worden - en misschien nog wel belangrijker - blijven ze enthousiast. En dat enthousiasme zorgt ervoor dat ze zin hebben om te trainen. Als je het naar je zin hebt en plezier hebt in iets, dan gaat trainen vanzelf. En wil je beter worden, dan heb je dat trainen weer nodig, want je verder ontwikkelen is toch een kwestie van veel doen. Talenten komen vervolgens vanzelf bovendrijven."
Is het denkbaar dat als Feyenoord je ooit zou benaderen om daar coach te worden, je 'ja' zegt? Of ben je daarvoor teveel Ajacied?
Van Basten: ,,Ik zit nu niet in een situatie waarin ik keuzes moet maken voor de toekomst. Dus op dit moment zeg ik nergens 'nee' of 'ja' op, omdat het simpelweg niet speelt. Ik heb het naar m'n zin bij de KNVB en we zien wel wat de toekomst brengt."
,,Maar de grote clubs hier in Nederland - Feyenoord, Ajax, PSV en AZ - zijn allemaal mooi en hebben allemaal hun interessante kanten. Voor mijzelf zou het geen enkel "probleem" zijn om trainer van Feyenoord te worden. Ik vind Feyenoord gewoon een hele mooie club, met een rijke historie en traditie en een grote, trouwe, supportersschare. Dat spreekt me zeker aan."
Wie eindigen in welke volgorde dit seizoen in de top-5 in de Eredivisie en waarom die volgorde?
Van Basten: ,,Het is voor een bondscoach, die toch een neutrale plaats inneemt, niet zo handig en verstandig om zich aan dergelijke voorspellingen te wagen. Dus laat ik dat maar niet doen. Bovendien worden de verschillen in de top in Nederland steeds kleiner en dus is het doen van voorspellingen ook gewoon lastig."
,,In dit kader wil ik opmerken dat het feit dat AZ de afgelopen seizoenen nadrukkelijk is aangehaakt bij de "traditionele" top in Nederland (Ajax, PSV, Feyenoord) een positieve ontwikkeling is voor het voetbal in Nederland. Feyenoord bleef dan vorig seizoen weliswaar wat achter, maar uit hun aankoopbeleid kun je afleiden dat hen er alles aan gelegen is dit jaar weer bovenin mee te doen. De top is met de komst van AZ dus breder geworden."
,,Ook net onder de top vier zie je dat clubs als FC Twente, FC Groningen, sc Heerenveen en FC Utrecht het goed doen en hun huiswerk prima voor elkaar hebben. Daardoor is de competitie er de afgelopen jaren zeker op vooruit gegaan, wat volwassener geworden. En dat is een hele goede zaak."
Wat voor een type speler zou het Nederlands elftal naar een hoger niveau kunnen tillen? Dat kan zijn een speler die niet meer actief is of niet-Nederlander is? En waarom juist deze speler?
Van Basten: ,,Het is altijd lastig om bij dit soort zaken met namen te komen. Ik vind dat wij momenteel een goede selectie hebben. Over het algemeen hebben we voor iedere positie meerder spelers die we kunnen inzetten. Dus dat is op zich een rijkdom. Het zijn bovendien goede spelers. Soms alleen nog wat jong, maar het biedt wel veel perspectief voor de toekomst. Als ik dan toch één naam eruit mag lichten, dan is dat wel Nederlands beste voetballer aller tijden: Johan Cruijff. Met de ervaring en know-how die hij meebrengt, zowel binnen als buiten het veld, zou hij veel kunnen betekenen voor ieder elftal. Cruijff was gewoon een hele bijzondere, fantastische voetballer, waar elke trainer meer dan blij mee zou zijn."
Heb je ooit overwogen om te stoppen als coach van Oranje? Hoe scherm je jezelf en uiteraard ook je familie af voor de soms hevige kritiek?
Van Basten: ,,Ik heb nog nooit overwogen om te stoppen. Kritiek was er in het begin eigenlijk helemaal niet, pas na het WK kwam er wat los. Je weet dat het nu eenmaal bij het trainersvak hoort, dat op het moment dat je niet wint, er kritiek komt. Als het heftig wordt, dan lees ik gewoon een paar dagen even geen kranten of kijk ik geen sportprogramma's. Dat helpt. En m'n familie en ik hebben altijd wel een redelijk afgeschermd leven geleid, zowel in goede als in slechte tijden, dus dat speelt niet. Iedereen moet zich echter wel realiseren dat het "maar" voetbal is waar we het over hebben, en geen zaak van leven of dood, zoals bij oorlogen of wat dan ook."
Waarom spelen de toplandenteams nog tegen die zogenoemde kleine landen? Saaier dan saai die wedstrijden. Laat die landen liever voorrondes spelen. Wat vind je van dat idee?
Van Basten: ,,Ik vind het persoonlijk niet zo'n probleem, omdat het voor ons prettig is om veel wedstrijden te spelen met het Nederlands elftal. Het zou voor het voetbal in z'n algemeenheid niet goed zijn als de nationale teams nog maar een of twee keer per jaar in actie zouden komen. Want er is al zoveel competitievoetbal waarin geld de doorslag geeft en wedstrijden tussen landen zijn nog zo'n beetje de laatste waar een ploeg zich puur kan onderscheiden door goede jeugdopleiding, goede faciliteiten. In plaats van alleen maar geld.''
,,In alle andere competities, zoals Champions League, UEFA Cup, nationale competities en zo is het vooral geld dat de doorslag geeft. Het zou dus eigenlijk op een of andere manier beïnvloed moeten worden dat geld daar minder belangrijk wordt. Maar dat is een utopie. Ik zie zelf meer in het terugbrengen van het aantal clubs in de nationale competities tot achttien ploegen, zodat je wat meer ruimte in de speeldagenkalender overhoudt. Daarbij komt ook dat goed spelen en resultaat halen tegen die zogeheten kleinere landen óók tot de kwaliteiten moet behoren van de 'grote' landen, zodat je ook in dat opzicht op een goede manier voor de dag kan komen."
Hoe ziet u de toekomst van het profvoetbal?
Van Basten: ,,Het gaat tegenwoordig steeds meer om de details. Het fysieke gedeelte wordt tegenwoordig optimaal begeleid. Het voetbal zal, verwacht ik, meer gaan naar individualisering qua techniek, de tactiek zal steeds uitgebalanceerder worden, steeds meer gemeengoed, ook voor spelers. Mentale begeleiding, zowel voor het individu als voor een groep, zal steeds meer nadruk krijgen. Al dit soort zaken zullen steeds professioneler worden. Dat zie je in alle sporten. Voor teamsporten, en dus ook voor het voetbal, is het nog ingewikkelder. Alle problemen die individuele sporters hebben, komen bij het voetbal in veelvoud terug, omdat je altijd een groep hebt van 20, 25 man."
De omstandigheden waarin de topsporters van nu trainen en hun begeleiding zijn enorm verbeterd ten opzichte van vijftig jaar geleden. Vindt u daarom dat de sportresultaten van nu onvergelijkbaar zijn met vroeger of bent u het daar niet mee eens?
Van Basten: ,,Ik denk dat de besten van toen, ook waarschijnlijk nu de besten zouden zijn. Als je bijvoorbeeld naar atletiek kijkt, dan zie je dat de tijden die neergezet worden niet vergelijkbaar zijn. Maar dat komt met name door de verbeterde trainingsmethoden en trainingsfaciliteiten, betere begeleiding in het algemeen, ook medisch en mentaal, betere materialen, voedingsadviezen, ga zo maar door. Dat soort zaken zijn allemaal enorm ontwikkeld de afgelopen jaren. Maar de toppers van toen, dat zit 'm dan vooral in het karakter en het talent, zouden zeer waarschijnlijk ook de toppers van nu zijn. Ook die zouden profiteren van alle verbeteringen. Het is alleen heel moeilijk vergelijken en of dat überhaupt zin heeft, is een ander verhaal. In het voetbal ben ik ervan overtuigd dat grote spelers als Pele en Cruijff ook vandaag de dag weer het verschil zouden maken."
Het valt mij op dat veel landen een elftal bouwen om een bepaalde speler heen, een aanvallende middenvelder bijvoorbeeld. Heeft u nooit gedacht om een elftal op te bouwen rond een type speler als Van der Vaart of een Seedorf?
Marco van Basten: ,,Het gevaar met een elftal rond een speler bouwen is, dat deze speler dan ook echt uitzonderlijk goed moet zijn. En je moet er dan niet aan denken dat deze jongen uit vorm raakt, geblesseerd raakt of geschorst is. We proberen natuurlijk wel goede voetballers in onze tactiek te helpen door hen op de goede positie te zetten, met de juiste mensen er omheen."
,,Uiteindelijk is het zo dat op het moment dat een elftal uitgebalanceerd is en goed op elkaar afgestemd is, dat het zo kan zijn dat de ene keer speler A de vorm van de dag heeft en de beslissende, bepalende man is. En een andere keer kan dat speler B zijn."
,,In feite is het nog veel belangrijker voor een team dat men minder afhankelijk is van een persoon, maar dat spelers wel altijd gebruik kunnen maken van elkaars sterke punten. En natuurlijk, als iemand dusdanig goed is, dan houd je daar altijd met z'n allen meer rekening mee, dan wanneer iemand niet zo goed is."
Wat vindt u van de stelling dat een spits in een systeem met een links- en een rechtsbuiten alleen kan slagen als die twee buitenspelers dienende spelers zijn, zoals bijvoorbeeld uw 'assistent' John van 't Schip was, om maar eens iemand te noemen.
Marco van Basten: ,,Daar ben ik het niet mee eens. Het belangrijkste is dat je het altijd samen doet. Als je bijvoorbeeld een uitzonderlijk goede centrumspits hebt, dan zullen de andere twee, de buitenspelers, vaak wat dienend zijn. Maar er zijn ook genoeg teams waarbij het andersom is en de buitenspeler een hele goede is. Zoals bijvoorbeeld Ronaldinho bij Barcelona, maar die speelt op een hele andere manier dan een echte buitenspeler. Maar je moet dat met en op elkaar afstemmen. Het gaat er altijd om dat je elkaar sterker maakt, dat je de goede punten van eenieder maximaal probeert te benutten. Dat heeft dus met samenspel te maken. Met evenwicht. Wat de één goed heeft, heeft de ander misschien wat minder goed."
Stel: U heeft de beschikking over alle spelers uit alle landen. Wie zou u dan selecteren en wat zou dan de opstelling zijn?
Marco van Basten: ,,Laat ik vooropstellen dat ik het uit bescheidenheid niet zo gepast vind om ook Nederlanders op te stellen, dus vandaar dat ik maar een compleet buitenlands elftal heb samengesteld. Ik moet wel zeggen dat het ongelooflijk lastig is, er zijn zoveel goede spelers. Want ook jongens als Ibrahimovic, Rooney, Drogba en Toni zijn fantastische spelers en die staan nu nog niet eens op m'n lijstje. Zoveel luxe en dus ingewikkelde keuzes, ga er maar aan staan. Maar goed, mijn opstelling zou er dan als volgt uitzien:
Doel: Buffon (Juventus).
Verdediging: Maicon (Inter Milan), Alex (PSV), Terry (Chelsea) en Abidal (Olympique Lyon).
Middenveld: Gerrard (Liverpool), Kaka (AC Milan) en Lampard (Chelsea).
Aanval: Cristiano Ronaldo (Manchester United), Henry (Arsenal) en Ronaldinho (Barcelona)."
Stel u zou journalist geweest zijn, welke sporter of bekendheid zou u dan willen interviewen en waarom?
Van Basten: ,,Ik vind Roger Federer een fenomenale sportman. Hij is natuurlijk een fantastische tennisser, een groot sportman, maar daarbij lijkt hij me een leuke, vrolijke jongen. Hij is de absolute nummer één van de wereld, maar hij maakt op mij indruk omdat hij er én van geniet, maar ook zichzelf regelmatig verbaast met z'n eigen prestaties. Ondanks z'n bijzondere status heeft hij een hele normale bescheidenheid over zich en dat is gewoon heel leuk om te zien."
Ik ben de laatste tijd steeds minder geïnteresseerd in wedstrijden. Dat heeft als belangrijkste oorzaak dat er in topduels zo weinig wordt gescoord. Vooral EK- en WK-wedstrijden zijn vaak saai wegens het defensieve voetbal met veelal uitslagen van 0-0, 1-0 en 1-1. Waarom is het voorstel van Amerikanen om het doel een halve meter breder en tien centimeter hoger te maken niet ingevoerd? Zou je daar voorstander van zijn? Alleen maar defensief spelen wordt zodoende afgestraft.
Van Basten: ,,Ik ben het er niet mee eens dat vooral EK- en WK-wedstrijden saai zijn. Met name tijdens het laatste EK en WK vond ik de wedstrijden aantrekkelijker dan, pak 'm beet, een jaar of acht geleden. Ik denk dat er zeker meer nadruk op wordt gelegd om aan te vallen en er een leuke wedstrijd van te maken."
,,Natuurlijk moet je niet vergeten dat de belangen groot zijn. Je ziet ook dat na een EK of een WK veel bondscoaches worden ontslagen en dat er veel kritiek is op de coach. Dat is nu eenmaal inherent aan het spelen van een EK of een WK, waar de spanning enorm toeneemt. Van de 16 of 32 landen die zich melden, kan er nu eenmaal maar één winnen."
,,Het doel groter maken moeten we niet willen. Alleen wanneer spelregelwijzigingen de eerlijkheid, het spektakel en/of de spanning ten goede komen, moet je ze doorvoeren. Anders moet je het bij het oude laten."
In hoeverre kan een bondscoach spelpatronen of oefeningen, die in zijn ogen van evident belang zijn, laten inslijpen door de spelers door heel veel te oefenen? Indien dat in zekere mate beperkt is, geeft dat meteen de onmacht aan van een bondscoach in vergelijking met trainers van topclubs.
Marco van Basten: ,,Het is zeker zo dat je als bondscoach minder tijd kan delen met de spelers. Maar je moet het niet vergelijken met een clubtrainer, maar met andere bondscoaches. Voor alle bondscoaches geldt min of meer dezelfde situatie. Je moet je met je team in niet zo gek veel tijd optimaal voorbereiden en dát kunnen bewerkstelligen wat belangrijk is. Naarmate de tijd vordert, zoals wij nu zo´n 2,5 jaar met de groep bezig zijn, lukt het wel degelijk om afspraken, vaste patronen en zo erin te krijgen en zaken structureel te verbeteren."
,,In de stelling wordt gesproken over 'als je minder getalenteerd bent'. Je moet echter niet vergeten dat wij op dit niveau werken met hele getalenteerde jongens, de top van een land. In principe is een goede, talentvolle speler, iemand die sneller dingen verwerkt en oppakt dan een minder goede speler. Talent geeft je immers altijd een voorsprong."
Indien het is toegestaan, zou je dan van de mogelijkheid gebruik maken om aan beide zijden van het speelveld een coach te plaatsen? De spelers aan de overzijde van het veld zijn op dit moment vaak moeilijk te coachen.
Marco van Basten: ,,De conclusie dat spelers aan de overzijde moeilijker te bereiken zijn, is inderdaad waar. Maar in mijn ogen is het ook niet zo dat het veel helpt als er aan beide zijden een coach staat. Ik vind dat je voor het grootste gedeelte eigenlijk al je huiswerk gedaan moet hebben als de wedstrijd begint. Zoals het nu is, met een coach aan een kant van het veld, is het wat mij betreft prima werken."
,,Je moet de invloed die je als coach tijdens een wedstrijd kunt uitoefenen namelijk ook niet overschatten. Je kunt tijdens een wedstrijd zo nu en dan met spelers contact hebben en nog wat aanwijzingen geven, je kunt een wedstrijd beïnvloeden met een wissel en je kunt in de rust nog informatie kwijt. Als de wedstrijd eenmaal begint, moet je het ook voor een deel los kunnen laten. Vooraf vaste afspraken maken, duidelijkheid scheppen en dan gewoon voetballen. Het is dan aan de spelers."
,,In aanloop naar en na een wedstrijd heb je dan weer uitgebreid(er) de mogelijkheid om met spelers op de wedstrijd terug te kijken en over tactiek, techniek etc. te praten. En als er dingen zijn die niet goed zijn gegaan, dan moet je daarmee in het vervolg weer met de jongens aan de slag."
Bij zowel nationale als internationale wedstrijden wordt nogal wat 'tijd gerekt' door in de laatste paar minuten spelerswisselingen toe te passen. Wat vindt u van het idee dat er in de laatste vijf minuten NIET meer gewisseld mag worden? Dat scheelt wellicht een hoop oponthoud.
Marco van Basten: ,,Ik denk niet dat een dergelijke aanpassing veel zal helpen. Er staat namelijk in de huidige regels dat er voor iedere wissel, ook in de eindfase van een wedstrijd, sowieso 30 seconden extra tijd wordt bijgetrokken. Daarbij komt dat er in de laatste vijf minuten echt iets kan gebeuren, waardoor een speler wel gewisseld moet worden. Het belangrijkste is dus dat de scheidsrechter de tijd nauwkeurig bijhoudt."
,,Maar als je het hebt over eerlijkheid, en dat heb ik al eens eerder bepleit, dan zou je eigenlijk met een 'effectieve speeltijd' moeten gaan werken. Bijvoorbeeld twee keer 35 minuten. Daarmee bedoel ik dat de tijd stil wordt gezet bij alle oponthoud gedurende een wedstrijd, zoals uit- en achterballen, vrije trappen, wissels etcetera. Dat zou het meest eerlijk zijn voor beide ploegen. Want op dit moment heeft de ene wedstrijd een effectieve speeltijd van bijvoorbeeld 75 minuten, terwijl een andere wedstrijd, door allerlei oponthoud, slechts 55 minuten effectieve speeltijd telt. Onze wedstrijd tegen Portugal tijdens het WK in Duitsland bijvoorbeeld, had een effectieve speeltijd van slechts 52 minuten, zo bleek naderhand uit een officieel FIFA-rapport, terwijl er maar 6 minuten extra tijd zijn bijgeteld. Het invoeren van effectieve speeltijd zou dus wel een manier kunnen zijn om het spelletje eerlijker te laten worden."
Als het mogelijk zou zijn om elf spelers op te stellen uit de Nederlandse geschiedenis, welke elf zou u dan opstellen? U mag uzelf ook opstellen.
Marco van Basten: ,,Het is aardig van je dat ik mezelf ook mag opstellen, maar het lijkt me niet erg charmant …. De elf die ik zou kiezen zijn:
Doel: Edwin van der Sar.
Achterhoede: Ruud Krol, Jaap Stam, Ronald Koeman, Frank de Boer.
Middenveld: Johan Neeskens, Frank Rijkaard, Willem van Hanegem.
Voorin: Ruud Gullit, Johan Cruijff, Rob Rensenbrink."
Beste meneer Van Basten. Misschien een beetje een moeilijke vraag, maar: Hoe weet u wat u de spelers voor een wedstrijd moet zeggen?
Marco van Basten: ,,Dat weet ik eigenlijk ook niet precies. Dat is een gevoel. Natuurlijk heb je in de aanloop naar een wedstrijd al een aantal dingen gezegd. Je probeert in de dagen voorafgaand de spelers al zo goed mogelijk te instrueren en de juiste informatie te geven. Vlak voor een wedstrijd borduur je hier eigenlijk alleen op voort. Dan herhaal je meestal de belangrijkste punten nog een keertje. Het verschilt ook per speler. De ene speler heeft behoefte aan informatie vlak voor de aftrap, terwijl een andere speler juist kort voor de wedstrijd even op scherp gezet moet worden."
Zou u ooit nog eens trainer van Ajax willen worden en wie zou u dan als assistent benoemen? Of Feyenoord?
Marco van Basten: ,,De baan die ik nu bij het Nederlands elftal heb, bevalt me prima. Het is prettig werken met deze jongens. Langzamerhand krijgen we het idee dat er een vaste kern ontstaat en dat is extra prettig. Maar ik verwacht niet dat ik m'n hele leven bondscoach zal zijn. De kans dat er vroeg of laat een andere werkgever komt, is groot. En wat en waar dat zal zijn, ik heb nog geen idee. Ik ben er ook totaal niet mee bezig. Ik denk wel dat, als wij ergens anders naartoe gaan, het met dezelfde groep mensen, dezelfde technische staf, zal zijn als met wie we nu werken."
Ik wil graag weten wat jij en je technische staf de ideale balans vinden op een middenveld bij een 4-3-3 bezetting? Met balans bedoel ik voor welke type spelers zou je kiezen en aan welke kwaliteiten moeten ze voldoen?
Marco van Basten: ,,Normaal gesproken moeten middenvelders in eerste aanleg in ieder geval technisch en fysiek sterk zijn en tactisch goed. Er wordt van middenvelders verwacht dat ze afwisselend zowel de aanval als de verdediging ondersteunen. Als trainer zoek je altijd naar een combinatie van spelers die zorgen dat de balans van het elftal optimaal is. Je hebt balafpakkers, lopers, creatievellingen, leiders en strategen nodig. Eigenlijk moet een middenveld al die kwaliteiten in zich hebben. Uiteindelijk probeer je elke keer weer een optimale balans te vinden van al deze kwaliteiten. Welke balans je nodig hebt, verschilt ook weer van wedstrijd tot wedstrijd, omdat de ene tegenstander andere accenten vraagt dan een andere opponent. In theorie betekent dit dus dat je per wedstrijd voor een andere bezetting kan kiezen en dus voor andere spelers, maar dat is verre van ideaal, omdat samenspel ook moet groeien tussen de spelers. Dus moet je ook weer niet te vaak wisselen."
Waarom houden wij met het Nederlands elftal zo 'halsstarrig' vast aan een 4-3-3-speelwijze? Is het niet beter met drie verdedigers te spelen en met een man meer op het middenveld? Immers, tegenstanders hebben geen buitenspelers meer. Op het middenveld worden 9 van de 10 wedstrijden beslist.
Ik zou zeggen, laat de rechterflank lekker open voor een speler met diepgang. Op die manier is er veel meer beweging en variatie voorin de ploeg. In mijn optiek is 4-3-3 te voorspelbaar en heeft Nederland op dit moment niet de juiste spelers om dit uit te voeren, aangezien dit het moeilijkste systeem is. Wat is jouw mening?
Marco van Basten: ,,4-3-3 is altijd ons uitgangspunt. Het grote voordeel is dat een elftal zowel aanvallend als verdedigend het best verdeeld staat over het hele veld. Verder biedt het duidelijkheid en is het herkenbaar, omdat alle Nederlandse internationals in dat systeem zijn opgegroeid. Met dit systeem kun je makkelijk tegen bijna alle andere systemen spelen. Misschien hier en daar een kleine aanpassing, maar het blijft hetzelfde, tegen welk land dan ook. Natuurlijk weten we dat dat niet altijd kan en dat er kwetsbare kanten aan 4-3-3 zitten, maar die moeten we dus goed oplossen.’’
,,Op het moment dat je tegen twee spitsen komt te spelen en wij werken met vier verdedigers, dan heb je vaak dat bij ons op het middenveld iemand vrij komt. Dit komt doordat de tegenpartij vaak met vier middenvelders speelt, waarvan er twee aan de buitenkant spelen die dan door onze backs worden opgevangen. Wij hebben dan juist vaak een man over op het middenveld, omdat wij dan met drie middenvelders tegen hun twee overgebleven middenvelders van de tegenstander staan. Het heeft overigens ook te maken met hoe gevaarlijk hun twee spitsen zijn. Op het moment dat wij in staat zijn of ervan overtuigd zijn dat onze twee centrale verdedigers de twee spitsen van de tegenstander kunnen bespelen, dan is spelen met vier verdedigers goed te doen. Maar als de twee spitsen van de tegenstander dusdanig gevaarlijk zijn, ben je soms geneigd om met een driemansverdediging te gaan spelen, omdat je een mannetje extra over wil houden in verband met die twee gevaarlijke spitsen. De voornaamste reden om vast te houden aan dezelfde speelwijze, heeft dus vooral een voetbalachtergrond."
,,Ook het feit dat we niet zoveel kunnen oefenen, speelt mee bij de keuze om zoveel mogelijk met één systeem te werken. Het is belangrijk dat spelers dus steeds met dezelfde dingen en met dezelfde afspraken te maken krijgen. Dat schept duidelijkheid en automatismen. En natuurlijk moeten we hierin niet halsstarrig zijn, maar zoveel mogelijk duidelijkheid geven aan spelers is erg belangrijk. Dat heb je in de afgelopen wedstrijden gezien. Ondanks dat we een aantal buitenspelers misten, hebben we de gebruikelijke speelwijze toch op een goede manier in weten te vullen, met veel vrijheid voor de betrokken speler. Van der Vaart is een mooi voorbeeld. Hij is niet een typische rechtsbuiten, maar hij vult het op zijn manier in en dat functioneert prima."
Je hebt verschillende keren aangegeven dat je spelers selecteert op basis van vorm, positie, passen in team, blessures, wedstrijdritme etc. Wat zijn de criteria waar je bij beoordeling/selectie van spelers op let?
Marco van Basten: ,,Je geeft het zelf eigenlijk in de vraag al aan. Het is in feite een heel scala van zaken. Het gaat in eerste instantie natuurlijk om de kwaliteiten van een speler. Dingen als techniek, tactiek (samenspel), fysiek, mentaliteit en verstand. Dat zijn allemaal kwaliteiten die een speler moet meenemen. Je kijkt dus of iemand daarin uitblinkt, maar ook of hij in vorm is, of hij op dat moment de beste is op de positie waar hij speelt en of de kwaliteiten van bepaalde spelers complementair zijn aan elkaar. Met dit laatste bedoel ik dan dat de goede punten van de één de mindere punten van een ander kunnen compenseren. Maar je kijkt ook naar de sterke en zwakke punten van de tegenstander - hoe kun je daar het beste van profiteren en op inspelen - en of een speler fit is. Al dit soort zaken tellen mee."
Ben je ook van mening dat profvoetballers veel te veel geld verdienen? Steun jij persoonlijk ook goede doelen in geld of door actief deel te nemen?
Marco van Basten: ,,Ik vind dat voetballers best veel verdienen, waarmee ik niet zeg dat ik vind dat ze té veel verdienen. Dat is vooral een marktmechanisme en daar hebben we nu eenmaal mee te maken." ,,Zelf steun ik actief twee goede doelen. Ik wil ervoor waken dat er geen 'overkill' ontstaat. Als je ziet hoeveel verzoeken ik van allerlei instellingen krijg, dat is onvoorstelbaar."
,,Ik heb daarom heel bewust twee zaken uitgekozen waar ik me voor inzet. Dat zijn dingen die dichtbij mezelf en bij m'n achtergrond als voetballer en trainer liggen. Ik ben ambassadeur voor "Only Friends" en de Cruyff Foundation. Dat past goed bij me en ik vul dat verder op m'n eigen manier in."
Is John van 't Schip een collega en vriend of alleen een collega? Of zoals de media zeggen: Hoe hoog is het 'ik mag je gehalte'? Zou je een topspeler selecteren aan wie je een enorme hekel hebt?
Marco van Basten: ,,John is een vriend en een collega. Ik ervaar hem als zeer kundig. Hij is een trainer die het spel goed ziet, die veel oog heeft voor belangrijke details tijdens wedstrijden en trainingen en is in die rol dus voor mij zeer belangrijk. Het feit dat hij een vriend is of niet, staat daar verder eigenlijk buiten. Uiteraard is het wel een prettige bijkomstigheid om, als je zo nauw met elkaar samenwerkt, dat te doen met een vriend, omdat dan het vertrouwen veel meer aanwezig is."
,,Of ik een topspeler zou selecteren aan wie ik persoonlijk een grote hekel heb? Dat ligt er aan. Laat ik vooropstellen dat ik niet snel aan iemand een hekel heb. Maar goed, als de situatie zich zou voordoen en als die speler het elftal beter maakt en daardoor de kans op succes groter wordt, dan selecteer ik hem."
,,Het belangrijkste in ons vak is presteren. En presteren kun je op twee manieren beoordelen. Het eerste is het winnen van wedstrijden en het tweede is het vermaken van het publiek. Met dat laatste bedoel ik dan niet alleen hoogstandjes, maar goede wedstrijden spelen, met een goede 'spirit'. Als een speler daarin een positieve bijdrage kan leveren, dan zijn we als team sterker en is het persoonlijke van ondergeschikt belang."
Hoe gaat u om met kritiek die u krijgt? Vindt u dat de kritiek op de man, ook op jezelf, wordt gespeeld? Ligt u wel eens wakker van kritiek? Leest u bepaalde kranten niet of zapt u voor bepaalde voetbalprogramma's bewust weg?
Marco van Basten: ,,We hebben vanaf het begin gezegd dat we ongestoord en onverstoorbaar aan het werk willen gaan. Die lijn proberen we te volgen. Dat is niet altijd even makkelijk. Je hebt te maken met een publieke functie, waarbij je beslissingen die je neemt moet uitleggen. Dat is nu eenmaal inherent aan het bondscoachschap en deze tijd. Daarin heb je te maken met een hoop mensen en dus ook een hoop meningen."
,,Ik vind het prima als mensen hun mening geven. Dat mag ook en ik kan daar over het algemeen ook goed mee leven, tenzij het vaak hetzelfde is en steeds uit dezelfde hoek komt. Dan kan het best wel eens vervelend zijn. Maar aan de andere kant, wat moet je er verder mee. Belangrijk is dat je goede mensen om je heen hebt, die ook je beslissingen en je overwegingen van allerlei andere kanten belichten. Maar uiteindelijk zul je toch zelf een beslissing moeten nemen. En daarbij zoveel mogelijk ongestoord en onverstoorbaar blijven."
,,En ja, het komt wel eens voor dat je niet naar een bepaald programma kijkt, omdat je van tevoren al een vermoeden hebt wat het gaat worden. Dat doe ik, maar dat doet iedereen wel eens, denk ik. Ik realiseer me ook wel dat kranten en tv-programma's belang hebben bij scherpe uitlatingen, want dat zorgt voor discussie en dat voedt de discussie, ook al is het misschien niet helemaal eerlijk en gefundeerd. Dat is nu eenmaal hun belang."
Stel, een belangrijke speler is geblesseerd, maar wil per se spelen, eventueel met een spuitje tegen de pijn. De arts zegt dat de speler beter rust kan houden, de andere arts zegt dat het voor 1 keer niet uitmaakt. Wat zou jij dan doen? Opstellen, reserve of niet eens selecteren?
Marco van Basten: ,,Mooie vraag, in die zin van dat het best wel in mijn straatje past, gezien de problemen met m'n eigen enkel. Ik vind dat uiteindelijk de verantwoordelijkheid bij de speler ligt. Waarbij je als trainer wel in het achterhoofd moet houden dat een speler vaak moeilijk een beslissing kan nemen. In een speler schuilt altijd iets van 'ik wil heel graag spelen'. Daardoor schuift hij snel de consequenties op langere termijn naar de achtergrond. Daarom vragen we ook altijd of hij écht wil spelen. Want op het moment dat je geblesseerd bent of je hebt wat angst bij je, dan speel je onbewust altijd met de rem erop. Je moet vrij zijn in je hoofd en echt graag willen spelen, los van het feit of het belangrijk is of niet."
,,Als een speler het veld in gaat, moet je wel het idee hebben dat hij zich 100% vrij kan maken voor het voetballen. En dat kan je pas als je als speler weet dat je geen risico loopt voor de toekomst. Dan kun je je als speler makkelijker vrij maken van het probleem dat je hebt of denkt te hebben. En bij het inschatten van dat risico, heeft de arts een hele belangrijke rol. Op het moment dat de arts maar enigszins laat weten dat meespelen enig risico met zich meebrengt, dan neem ik geen enkel risico. Ik wil dat de spelers die met mij werken bij wijze van spreken tot hun 36e door kunnen voetballen. Ik heb daar zelf in het verleden natuurlijk slechte ervaringen mee gehad. Ik ben toch gaan voetballen met een enkel die niet goed was. Daar pluk ik nu nog steeds de wrange vruchten van. Dat gun ik niemand."
In hoeverre laat je je adviseren door Johan Cruyff? Speelt hij op de achtergrond een belangrijke rol? Voor de toekomst: vind je dat Cruyff de handschoen ooit eens moet oppakken en bondscoach moet worden van Oranje?
Marco van Basten: ,,Met Cruyff heb ik regelmatig contact. Dan hebben we het met name over voetbal in het algemeen. Wedstrijden die recent gespeeld zijn, hoe wij recent gespeeld hebben en wat hij van een bepaalde situatie vindt. Het is niet zo dat hij zich met de opstelling bemoeit of zo. Het betreft meer algemene voetbalzaken, zaken die hem of mij opvallen. En natuurlijk geeft hij ons ook wel eens advies, vanuit zijn ervaring als speler en trainer. Dat nemen we mee, maar uiteindelijk is het wel zo dat wij de beslissing nemen en de eindverantwoordelijkheid hebben. Bovendien staan wij ook het dichtst bij de jongens en volgen wij hen van dichtbij. Maar goed, neemt niet weg dat Cruyff natuurlijk een hele ervaren man is, die ons op diverse vlakken goed kan adviseren. Persoonlijk zou ik het leuk vinden als Cruyff ooit nog eens bondscoach zou worden. Maar ik begrijp ook wel dat hij inmiddels op een punt is aangekomen, dat hij daar geen trek meer in heeft."
Uitgegeven: maandag, 12 februari 2007 13:06
Laatst gewijzigd: maandag, 19 november 2007 11:59
|
;)
